Nederlandse bewindslieden verzwegen belastingsdeals

Multinationals konden door informele afspraken genieten van groot fiscaal voordeel.

Foto Bart Maat / ANP

Nederland heeft omstreden belastingdeals met multinationals gesloten zonder de Europese Unie daarvan op de hoogte te stellen. Bedrijven konden grote delen van hun winst onbelast laten, waardoor Nederland een aantrekkelijk vestigingsland voor multinationals bleef. Dat meldt Trouw woensdag op basis van interne stukken van het ministerie van Financiën.

Staatssecretarissen Wijn (CDA, 2004), Weekers (VVD, 2011) en Wiebes (VVD, 2015) hielden deze afspraken geheim, terwijl Nederland al in 2003 aan Europa heeft beloofd om informatie over fiscale deals te delen. Het gaat om ‘informeel-kapitaalafspraken’. Daardoor hoeven multinationals maar een klein deel van hun winst bij de fiscus op te geven.

‘Een gat trekken’

Uit de interne stukken is er bijvoorbeeld sprake van een bedrijf dat 500 miljoen winst boekt, maar slechts 25 miljoen aangeeft. Daardoor wordt ‘een gat getrokken’: 475 miljoen blijft onbelast.

Ook blijkt dat ambtenaren van Financiën al jaren intern waarschuwden voor de mogelijke gevolgen van deze afspraken, die voor spanning zouden zorgen met andere landen. Zo wordt er bijvoorbeeld geschreven:

“Het hoeft geen betoog dat het internationaal trekken van gaten spanning oplevert.”

Het Nederlandse belastingbeleid voor multinationals is al jaren onderwerp van discussie. Nederland wil door goeie fiscale regelingen een aantrekkelijke vestigingsplek blijven voor grote bedrijven, maar daardoor benadeelt het andere landen die multinationals wel proportioneel belasten.

Zwarte lijst

In 2003 beloofde Nederland zijn regeling aan te scherpen nadat het binnen Europa op een zwarte lijst was gezet. Het ministerie zou twee maatregelen treffen: berekenen hoeveel belasting er in Nederland door buitenlandse bedrijven betaald werd, en het buitenland hierover vervolgens informeren. Het ministerie van Financiën bevestigt tegen Trouw dat het deze afspraak nooit is nagekomen.

In februari kwamen Europese leiders met een nieuwe richtlijn om belastingontwijking verder tegen te gaan. Daardoor kunnen multinationals straks niet langer profiteren van verschillen tussen belastingstelsels in Europa en elders. Dat zou onder andere het einde moeten betekenen van de populaire Nederlandse belastingroute onder Amerikaanse bedrijven.