Overijssel vreest herrie door vliegtuigen voor Lelystad

Luchtvaart

In Overijssel is onrust over laag vliegende vliegtuigen naar Lelystad Airport. Een misverstand, zegt staatssecretaris Dijksma.

Maart 2017: de eerste fase van de uitbreiding van Lelystad Airport is begonnen. Foto Peter Bakker/ANP

Onrust wegnemen. Dat is het streven van demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA) bij een gesprek met vijf bestuurders uit Overijssel. Ze komen donderdag praten over de vliegroutes voor vliegveld Lelystad dat over twee jaar open gaat. In Overijssel is veel wantrouwen over dit onderwerp, erkent Dijksma. „Toch hoop ik dit misverstand op te kunnen lossen door open een eerlijk te zijn. Ik heb geen reden om dingen te zeggen die niet kloppen.”

Het nieuwe vliegveld in de polder, bedoeld om vakantievluchten over te nemen van het overbelaste Schiphol, heeft er een probleem bij. Er was al scepsis over de financiële haalbaarheid. Gebrek aan enthousiasme bij luchtvaartmaatschappijen om te verhuizen. Vrees voor de gevolgen voor de vogels van de Oostvaardersplassen. Een jaar vertraging door een salarisconflict met luchtverkeersleiders.

Daar komen nu, ondanks uitgebreide inspraakprocedures, ook nog boze burgers bij. Ondertussen is de aannemer begonnen met uitbreiding van de start- en landingsbaan en liggen de schetsen voor de nieuwe passagiersterminal klaar.

Actiegroep Hoog Overijssel keert zich tegen lage aanvliegroutes voor Lelystad Airport. De groep vreest geluidshinder boven Zwolle, het Vechtdal, Salland, de Lemelerberg, de Holterberg en natuurgebied de Weerribben, met schadelijke gevolgen voor bewoners, toerisme en natuur.

Hoog Overijssel bestaat uit 25 ‘bezorgde burgers’, actief in de lokale partij Plaatselijk Belang. Het vuurtje dat zij in februari ontstaken verspreidt zich door de provincie en heeft zelfs Drenthe en Zuid-Friesland bereikt. De petitie ‘Red Overijssel – aanvliegroute naar Lelystad: kan hoger, móet hoger’ is bijna 17.000 keer getekend. CDA-Kamerleden Pieter Omtzigt en Martijn van Helvert hebben vragen gesteld aan Dijksma.

Onbegrijpelijk

De routes zelf zijn vastgelegd en staan niet ter discussie, zegt Alexander ter Kuile uit Haarle. Hij is een van de drie leden van de Werkgroep Luchtruim Overijssel die Hoog Overijssel van informatie voorziet, en was negen jaar lang hoofd van de internationale organisatie van luchtverkeersleidingsorganisaties. Ter Kuile: „Alles draait nu om de hoogte van de routes. Die kan worden aangepast, met voordelen voor alle partijen. Het is onbegrijpelijk dat de politiek weigert om ons voorstel serieus te nemen.”

Schets van de passagiersterminal van Lelystad Airport. Studio NRC, gebaseerd op schetsen van Paul de Ruiter Architects

Dat voorstel is verhoging van de aanvliegroutes over Overijssel van 6.000 voet (circa 1.800 meter) naar 9.000 voet (2.700 meter). Vliegtuigen kunnen dan dalen met een relatief stille glijvlucht. Waar Overijssel vooral voor vreest, zijn vliegtuigen die in twee zogeheten wachtruimtes – boven Steenwijkerland en boven Hellendoorn/Raalte – naar 3.000 voet (900 meter) dalen. Als een vliegtuig door omstandigheden nog niet kan landen, vliegt het (rondjes) in zo’n wachtruimte. Volgens het ministerie gebeurt dat zelden, volgens de actiegroep geregeld. Lelystad Airport begint in 2019 met 4.500 vluchten per jaar, maar rond 2030 gaat het om 45.000 vluchten per jaar, 120 per dag.

Probleem van het voorstel voor hoger vliegen: het luchtruim boven 6.000 voet is exclusief gereserveerd voor verkeer van en naar Schiphol. Ter Kuile: „Alles moet wijken voor Saint Schiphol, tot ver in het oosten. Dat er geen onbenut luchtruim zou zijn, is lariekoek.”

Maximaal 10.000 vluchten

Het échte probleem, zegt Ter Kuile, is dat het Nederlandse luchtruim inefficiënt wordt beheerd en de verouderde indeling groei blokkeert. „Meer dan 10.000 vluchten kan Lelystad met de huidige indeling niet aan.” Goed nieuws voor een actiegroep tegen vlieghinder, toch? „Dat lijkt zo, maar we hebben liever meer vluchten hoog dan minder vluchten laag.”

Ik woon er zelf ook, deze angst is onterecht.

Sharon Dijksma, staatssecretaris Infrastructuur en Milieu

Een van de bestuurders die donderdag naar Den Haag gaat is gedeputeerde Bert Boerman (ChristenUnie) van de provincie Overijssel. Hij wil vooral „helderheid” van Dijksma. „Er moet eenduidige communicatie komen over de hoogte van de routes en het aantal vluchten. Ik wil weten wanneer de grens van 10.000 vluchten wordt bereikt. Dan kan de discussie over een nieuwe indeling van het luchtruim beginnen.”

Het verzet in Overijssel berust op een „misverstand”, zegt Dijksma. „Vliegtuigen komen bij hoge uitzondering onder 6.000 voet. In Eindhoven gebruiken ze de wachtruimte één keer per kwartaal en dat is een veel drukker vliegveld.” Als het een misverstand is, waarom is het verzet dan zo hevig? „Dat begrijp ik ook niet, ik hoop het uit te vinden. Ik woon er zelf ook, het is heel prettig en rustig wonen, maar deze angst in onterecht.”