Hongarije neemt nieuwe universiteitswet aan

De wet bedreigt het voortbestaan van de door filantroop en miljardair George Soros opgerichte Central European University.

De Hongaarse premier Viktor Orban stemt voor het wetsvoorstel dat de regels voor universiteiten aanscherpt. Foto Laszlo Balogh/Reuters

“Dit is niet hoe een normale democratische samenleving zou moeten werken”, zei Michael Ignatieff, rector van de Central European University (CEU) dinsdag, net nadat het Hongaarse parlement via snelprocedure een wet aannam die het einde kan betekenen van zijn universiteit in Boedapest.

Voormalig Canadees oppositieleider Ignatieff, die een persconferentie in Boedapest toesprak via video-link uit Washington, beloofde bij de Hongaarse president János Ader de grondwettelijkheid van de wet aan te vechten. Die verplicht internationale universiteiten die diploma’s uitreiken in Hongarije voortaan ook een vestiging in hun thuisland te hebben.

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote #CEU rector @M_Ignatieff: “this is not how democratic society should function” https://t.co/Z0GNnrv1eh

Volgens het universiteitsbestuur werd de wettekst op maat gesneden van de CEU. Hun instelling voor sociale wetenschappen, met studenten en docenten uit meer dan 100 landen, stelde zichzelf als missie “toekomstige leiders voor te bereiden op het bouwen van open en democratische samenlevingen”. De universiteit reikt zowel Hongaarse als Amerikaanse diploma’s uit, maar heeft uitsluitend een campus in Boedapest.

De zelfverklaarde ‘illiberaal democratische’ Hongaarse premier Viktor Orbán voerde de afgelopen maanden een forse propagandacampagne tegen de universiteit en haar oprichter, de progressieve Hongaars-Amerikaanse filantroop George Soros. Orbán kon zelf ooit in Oxford studeren met een beurs van een Soros-stichting. Maar Soros’ steun voor ngo’s die harde kritiek uiten op het Hongaarse kabinetsbeleid inzake vluchtelingen of de besteding van Europese subsidies, is zijn regering niet welgevallig.

Volgens Orbán maakte de universiteit zich schuldig aan “fraude.” Nonsens, zegt CEU vice-rector Liviu Matei: “Als we iets illegaals deden had de regering eenvoudig de bestaande wetgeving kunnen afdwingen. Maar ze hebben op illegale wijze nieuwe wetgeving aangenomen om de CEU illegaal te maken.” Rector Ignatieff klonk vastberaden: “Wij willen in Boedapest blijven.”

Orbán gaf in een radio-interview afgelopen vrijdag aan dat “de toekomst van de ‘Soros-universiteit’ afhangt van de uitkomst van gesprekken tussen de regeringen van de VS en Hongarije.” De premier lijkt op deze manier de nieuwe administratie van de Amerikaanse president Trump te testen. Maar de Amerikaanse ambassade in Boedapest schaarde zich dinsdag prompt aan de zijde van CEU: “De Verenigde Staten is teleurgesteld door de versnelde goedkeuring van wetgeving die de Central European University in het vizier neemt”, stelde ze in een verklaring. Volgens Ignatieff druist het voornemen van Orbán bovendien in tegen de Amerikaanse grondwet. Hij verklaarde dinsdag: “De Amerikaanse grondwet is helder: alleen staten hebben bevoegdheid in deze materie.”

Maandag protesteerden duizenden demonstranten bij het parlement in Boedapest tegen een wetsvoorstel. Voor dinsdagavond staan nieuwe demonstraties gepland, ditmaal in de vorm van een menselijke ketting rond de universiteitscampus in de binnenstad van Boedapest.

Twitter avatar RoelandTermote Roeland Termote Demonstranten bereiden zich voor oo menselijke ketting rond #CEU campus in Hongaarse binnenstad https://t.co/zNFt3IhupK