Column

Formatie: bedrijven, kom ook wat brengen

Het klinkt als veel geld, maar als je alle wensen ziet, lijkt het wel een schijntje. 11 miljard euro. Dat hebben de zeven mannen en twee vrouwen aan de formatietafel vrij te besteden, volgens de politieke logica van dit moment. Het is het voorspelde begrotingsoverschot van de overheid voor 2021, als het nog te formeren kabinet alweer stopt. Niemand heeft behoefte aan een overschot in Den Haag, behalve zunige economen. Dus mogen de overheidsuitgaven met dit bedrag omhoog, of de belastingen omlaag.

Economen kunnen niet voorspellen, hebben we vaak gehoord, maar geen politicus die deze voorspelling van het Centraal Planbureau niet enorm letterlijk neemt. 11 miljard euro dus, uitdelen maar.

Elke lobbyclub die Nederland rijk is, steekt deze weken virtueel even zijn hoofd om de deur van de Stadhouderskamer. „Haiii, denken jullie ook aan ons?” Wat mij in deze parade van professionele bedelaars vooral opviel, is de houding van het bedrijfsleven. Je zou die zelfverzekerd kunnen noemen, maar ook brutaal. Subtiel ergens om vragen is er niet bij. Het nieuwe kabinet moet erg veel, als je de bedrijfslobbyclubs hoort.

De ontslagbescherming moet omlaag, de Ziektewet moet anders. Werkgevers moeten, samengevat, minder risico lopen als ze mensen in vaste dienst nemen. Dán willen zij wel hun best doen voor meer contracten voor onbepaalde tijd. Aldus Hans de Boer, baas van bedrijfslobbyclub VNO-NCW, daags na de verkiezingen op Radio 1.

En wat er zeker moet komen: meer geld. Om precies te zijn miljarden euro’s. Bernard Wientjes van de Taskforce Bouwagenda zegt: 7 miljard euro erbij, opgeteld over vier jaar. Om „de bouwsector te versterken” en om „woningen te verduurzamen”. Ineke Dezentjé Hamming van de lobbyclub van technologische bedrijven zegt: 1 miljard euro voor onderzoek en innovatie. Sowieso moet er een investeringsbank komen met daarin overheidsgeld. En moet de overheid helpen bij het tekort aan technisch personeel. Al deze wensen komen onder de vlag van de energietransitie en de overgang naar een groene economie. Nu, urgent, Nederland raakt achterop!

Eerlijk gezegd was mijn eerste, tweede en derde reactie: wat doen jullie eigenlijk zelf? Innovatiever worden, mensen voor je bedrijfstak interesseren, investeren in de toekomst – het lijken me taken die het bedrijfsleven zelf kan uitvoeren. De overheid gaat vast investeren in die groene economie, maar ik zou zo graag van het bedrijfsleven horen hoeveel miljarden ze zelf per direct toezeggen. Uit eigen portemonnee.

Het bedrijfsleven is volgens mij niet de partij in onze economie die het zwaar heeft. Integendeel. Ik zou de lobbyclubs willen suggereren: kom niet alleen halen, kom eerst wat brengen.

Marike Stellinga vervangt tijdelijk Tom-Jan Meeus op deze plek