Cultuur

Interview

Interview

Foto's Olivier Middendorp

De ganzenjacht wordt niet altijd begrepen door de ‘mondige Amsterdammers’

Ganzenjacht

Ganzen bezorgen overlast; ze vreten boerengras. Jagers schieten de vogels af, soms tot woede van ‘mondige Amsterdammers’. „Andere mensen tennissen, ik zit in een bootje te genieten van de natuur.”

„We beseffen dat het een brute aangelegenheid is”, zeggen de jagers. Ze hebben zojuist vijf boerenganzen en een grauwe gans geschoten. De dieren zaten op een weiland van een koeienboer even buiten het Noord-Hollandse dorp Ilpendam.

Nu zijn ze dood. Arjen heeft op honderdvijftig meter afstand een stok in het gras geplant, zijn geweer erop gelegd en enkele zelfgemaakte kogels met twaalfhonderd meter per seconde afgevuurd. Zijn maat Guido is op een nog fladderend dier afgestapt en heeft het met een greep in de nek uit z’n lijden verlost. „Ik draai er een lus in, dan schieten de wervels los en zijn ze meteen slap.”

De jagers zijn vanochtend in een bootje gestapt. Op zoek naar ganzen, de dieren die de afgelopen decennia in steeds grotere aantallen naar Nederland zijn gekomen, en die behalve een verrijking voor de natuur ook een bron van overlast zijn voor boeren. Ze vreten de weilanden kaal.

Olivier Middendorp
Olivier Middendorp

Arjen en Guido gaan enkele keren per week samen op pad. Als vrijwilliger. „Dit is een hobby die veel tijd, geld en energie kost.” Ze zijn lid van de jagersvereniging, de zogenoemde wildbeheereenheid. Ze willen niet herkenbaar in beeld en willen ook niet met hun achternaam in de krant. In hun tassen dragen ze enkele pakken papier mee; vergunningen, ontheffingen, regels en uitzonderlijke bepalingen op grond waarvan de provincie Noord-Holland hun toestaat de dieren te schieten.

„Ik vind dit mooi om te doen”, zegt Guido. „Andere mensen tennissen, ik zit in een bootje te genieten van de natuur. Ik heb dit gebied op deze manier goed leren kennen.” Tijdens het schieten voel je spanning door je lijf gaan. „Je bent alert.”

Hetzelfde geldt voor Arjen. Ook hij zegt door het jagen het gevoel te hebben dat je met de natuur in verbinding staat. „En je maakt van alles mee”, zegt hij, tijdens de vaartocht wijzend naar kieviten en grutto’s, een voorbijschietende haas, en twee kleine zwarte vogeltjes die, op zoek naar nestmateriaal, driftig in de rug van een paard pikken.

Olivier Middendorp
Olivier Middendorp
Olivier Middendorp

Tijdens het werk, vanuit een auto of boot, worden ze weleens aangesproken door „mondige Amsterdammers” die hun mening luid en duidelijk verkondigen. „De stoom komt soms uit hun oren”, zeggen Guido en Arjen. „We begrijpen die emotie wel; die mensen weten niet hoe de jacht in z’n werk gaat.” Ze leggen hun uit dat wildbeheerders niet voor de lol dieren doodschieten „omdat wij ganzen vervelende dieren vinden of zo”, maar alleen als er sprake is van schade, en dat ze zich aan regels moeten houden. Het kost tijd deze mensen uit te leggen wat ze doen. „En dan is het wel prettig en veilig als je met z’n tweeën bent”, zegt Arjen.

Collectief slim

Een eerste poging ganzen te schieten was een uur eerder mislukt. De mannen hadden hun boot aangelegd, even buiten de wettelijke geluidzone, en ver genoeg verwijderd van de woning van een vrouw „die begint te twitteren zodra die ons ziet”, zegt Guido. Arjen was uitgestapt om ganzen te laten opvliegen. Guido was met het geweer in de aanslag op z’n linkerzij gaan liggen in het riet. Maar de ganzen kwamen niet. Of ze vlogen de andere kant op. „Ze hebben ons gezien”, lacht Guido.

Het is een terugkerende observatie van de mannen: dat ganzen niet zo dom zijn als het spreekwoord wil. „Ze hebben weinig hersens, maar ze zijn met veel en onderling communiceren die kleine hersenpannetjes heel goed. Ze vertellen elkaar dat er iets loos is.”

Olivier Middendorp
Olivier Middendorp
Olivier Middendorp
Olivier Middendorp

We varen door een brede sloot, met links wettelijk beschermd natuurgebied, het Varkensland, en rechts boerenland. In de verte Amsterdam. Overdag rusten de ganzen in het natuurland, ’s nachts doen ze zich te goed aan het malse boerengras. En als ze jagers gewaar worden, als ze de motor van een Landrover bijvoorbeeld horen, schieten de ganzen weg naar het gebied dat voor jagers het grootste deel van het jaar een no-go-area is. „Zo slim zijn ze wel. Ze zijn collectief slim.”

Olivier Middendorp ganzenjacht Broek in Waterland
Olivier Middendorp

Uiteindelijk is het gelukt. De koeienboer even buiten Ilpendam knikte ja toen de mannen vroegen of hij wil dat ze ganzen schieten. „Hij zegt: graag.” Na de zes voltreffers lopen de mannen met de zware ganzen terug naar de boot. Ze vouwen de dieren in het ruim, het bloed op hun schoenen. Onderweg naar huis melden ze de vangst in een buurtapp. Belangstellenden reageren kwiek op de vraag wie er een gans wil. „We zijn ze allemaal al kwijt”, zegt Arjen.

Olivier Middendorp ganzenjacht Broek in Waterland
Olivier Middendorp