Onverstoorbaar doorwerken? Zo doe je dat

Afleiding

Het is voor veel mensen een herkenbaar probleem: luidruchtige collega’s. Kan technologie een uitkomst bieden?

Illustratie Tomas Schats

‘Heb je een minuutje? Ik vroeg me af of je mijn mailtje al had gezien, over dat rapport. Niet? Geeft niks, dan kom ik zo wel terug. Trouwens: heb je Boer Zoekt Vrouw gezien gisteravond?”

Wie op een kantoor werkt herkent deze collega: gezellig tijdens de vrijdagmiddagborrel en bij de koffieautomaat, behulpzaam bij projecten, maar met geen mogelijkheid stil te krijgen. Sommige luidruchtige collega’s hangen constant aan de telefoon in je bijzijn, anderen staan voor elk wissewasje aan je bureau.

Volgens de Amerikaanse workplace design expert Alan Hedge, werkzaam voor Cornell University, heeft maar liefst 74 procent van werknemers „veel last” van geluiden van hun collega’s. „Mensen zijn van nature meer afgestemd op menselijke geluiden dan op machinegeluiden, en hebben er daarom eerder last van”, legde hij uit in een interview met de Amerikaanse radiozender NPR. Zo hebben we de neiging onbedoeld mee te luisteren met gesprekken, en raken we ook snel afgeleid wanneer iemand op hoge toon spreekt.

Uit een recente studie onder ruim tienduizend werknemers in Europa, Azië en Noord-Amerika, uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos en kantoormeubelfabrikant Steelcase, blijkt dat kantoormedewerkers gemiddeld 86 minuten per dag kwijt zijn omdat ze worden afgeleid. Geluidsoverlast is dus niet alleen irritant, maar ook funest voor de productiviteit.

In een tijd waarin veel bedrijven gebruikmaken van een kantoortuin waarbij een hoop mensen in dezelfde ruimte werken, is je afzonderen meestal geen optie. Een koptelefoon op dan maar, tegen het omgevingsgeluid? Sommige mensen kunnen prima werken met muziek op de achtergrond, maar dat geldt lang niet voor iedereen. Daar komt bij dat koptelefoons en oordopjes bij bepaalde bedrijven verboden zijn: volgens een onderzoek van Nationale Vacaturebank, uit 2014, mag één op de vijf werknemers in Nederland ze niet dragen tijdens werktijd.

Asociaal

Ook bij Robbert (31) was dit zo. Bij zijn vorige werkgever, een financieel dienstverlener, werd het dragen van oordopjes als „asociaal” beschouwd. „Als we ze toch gebruikten kwam het management uit de ivoren toren om ons daarop aan te spreken. Terwijl ze zelf in een afgesloten ruimte zaten, en wij in de kantoortuin.”

Robbert, om privacyredenen wil hij liever niet met zijn achternaam in de krant, had regelmatig last van zijn collega’s. „Geschreeuw, hard gelach, collega’s die naast je bureau staan te bellen. Eén gast zat vaak luid te boeren. Prima dat collega’s het gezellig hebben, maar soms wil je gewoon dat het stil is.” Daar kwam bij dat hij, als senior medewerker, door veel collega’s werd beschouwd als aanspreekpunt en dus voortdurend werd afgeleid. „Ter illustratie: een complex document nakijken kostte me thuis ongeveer twee uur. Op kantoor was ik er zes uur mee bezig.”

Goed nieuws voor mensen als Robbert: er zijn hulpmiddelen die je kunt inzetten. Neem Luxafor. Deze start-up uit Letland signaleerde het probleem van de storende collega ook en bedacht als oplossing een simpele gadget: een led-lampje voor op je laptop of computer, dat werkt als een stoplicht. Groen? Kom maar door met je vragen en weekendverhalen. Rood? Blijf zo ver mogelijk weg van mijn bureau.

Het product werd in februari gelanceerd via Kickstarter en is inmiddels te koop. Softwarebedrijf White Lioness technologies uit Amsterdam gebruikt de lampjes nu enkele weken. „We zitten met achttien man in één ruimte”, zegt oprichter Jeroen Coenders.

Het gebruik van de lampjes is geen verplichting: vijf teamleden gebruiken ze momenteel. Op dit moment gaat dat goed, maar er waren wel wat opstartproblemen. „Iemand heeft laatst een halve dag niets kunnen doen omdat ze zich te bezwaard voelde om haar vraag te stellen – het rode lampje was aan. Toen hebben we afgesproken: rood betekent bij voorkeur niet storen, maar voor noodzakelijke vragen wordt een uitzondering gemaakt.” Ook zijn de rode lampjes alleen toegestaan als het niet anders kan. „Als start-up hebben we een open cultuur, iedereen mag vragen stellen””

Op dat moment wordt er door een robot naar je telefoon gebeld, zodat je kunt zeggen: Sorry, maar deze moet ik even nemen.

Bellende robot

Voor werknemers die moeite hebben met het afwimpelen van praatgrage collega’s is er ook de Chrome-extensie Nope, een knop in je browser die je kunt indrukken wanneer iemand te lang blijft kletsen aan je bureau . Op dat moment wordt er door een robot naar je telefoon gebeld, zodat je kunt zeggen: „Sorry, maar deze moet ik even nemen.” Helaas werkt de extensie nog niet in Nederland en België.

Ook aan de overlastveroorzakers zelf is gedacht. Momenteel is Hushme in ontwikkeling, een enigszins bizar apparaat dat eruit ziet als een digitale muilkorf en je mond volledig afsluit. Het apparaat is gekoppeld aan je mobiele telefoon, zodat je op gedempte wijze een telefoongesprek kunt voeren. Hushme moet eind 2017 op de markt komen, en zal ongeveer 220 euro gaan kosten.

Omgekeerde wereld

Nope is meer een gimmick dan een serieus product, en of Hushme een succes wordt is ook nog maar de vraag. Maar dat ondernemers een nieuwe markt zien is duidelijk: rust en stilte op de werkvloer zijn te koop, de werknemer is de beoogde klant. Een beetje de omgekeerde wereld, vindt omgevingspsycholoog Joren van Dijk. „Als werknemer mag je verwachten dat de werkgever er alles aan doet om je zo goed mogelijk te laten functioneren. Dus als jij zelf van alles moet regelen of aanschaffen om niet gestoord te worden tijdens je werk, vind ik dat gek.”

Van Dijk is zeker niet tegen het gebruik van technologische hulpmiddelen of de kantoortuin als werkplek. „Maar ik denk dat het ook goed is om naar onderliggende problemen te kijken. Sommige mensen hebben weinig baat bij een bedrijfscultuur waar iedereen elkaar altijd maar kan aanschieten. Ik weet niet of zo’n lampje voor die mensen voldoende bescherming biedt.”