Credit Suisse probeert imago te redden in zwartspaardersrel

Zwartspaarders

Nederland leidt een groot internationaal onderzoek naar zwartspaarders, onder andere bij Credit Suisse. De bank weert zich.

Credit Suisse heeft het ook niet zo op zwartspaarders, zegt de Zwitserse bank. Foto Chris Ratcliffe/Bloomberg

‘Zwartspaarders? Daar hebben wij ook niks mee hoor’. Nadat Credit Suisse vrijdag in het middelpunt van een door Nederland gecoördineerde internationale opsporingsactie tegen zwartspaarders belandde, bijt de Zwitserse bank nu via paginagrote advertenties in Europese kranten van zich af.

  1. Hoe groot is dit probleem voor Credit Suisse?

    Op reputatievlak groot genoeg dat de bank het nodig achtte om zondag en maandag grote advertenties te plaatsen in Europese kranten, waaronder de Sunday Times, Financial Times en NRC. Daarin stelt de bank enkel zaken te doen met klanten die belasting betalen en maakt het in dikgedrukte letters kenbaar „een strikt zerotolerancebeleid” wat betreft belastingontduiking te hebben.

    Althans, sinds 2011, zo leert de toelichting in kleinere letters. Vanaf toen ging de bank cliënten in Europa om bewijs van betaalde belasting vragen. Afscheid van Nederlandse klanten die géén betalingsbewijs wilden overleggen, werd overigens pas in 2015 genomen, zo leert de advertentie.

    Tegen persbureau Bloomberg zei Credit Suisse-bestuurder Iqbal Khan maandag dat vanwege dat strenge zwartspaarderbeleid klanten sinds 2011 zo’n 40 miljard euro aan tegoeden bij de bank weghaalden.

    De schade op financieel vlak is nog ongewis zolang onduidelijk is of de bank boetes staat te wachten in de bij het onderzoek betrokken landen Australië, Duitsland, Frankrijk, Groot-Britannië en Nederland.

    Nadat de Zwitsers toegaven Amerikaanse rekeninghouders te hebben geholpen bij belastingontduiking, kreeg Credit Suisse in 2014 in de VS een boete opgelegd van 2,6 miljard dollar (nu omgerekend 2,4 miljard euro). In oktober betaalde het zo’n 110 miljoen euro aan de Italiaanse autoriteiten vanwege betrokkenheid bij belastingontduiking door cliënten. Een vergelijkbare zaak met de Duitse autoriteiten werd vijf jaar geleden voor 150 miljoen geschikt.

    Dat justitie de rol van Credit Suisse onder de loep neemt is waarschijnlijk. De Fiscale Opsporings- en Inlichtingendienst (FIOD) nam donderdag administratie in beslag bij de bank. Een woordvoerder van het Functioneel Parket stelt, zonder namen te noemen, dat wordt gekeken „naar de rol van hen die de vermoedelijke fraude hebben mogelijk gemaakt”.

    Beleggers lijken vooralsnog niet te vrezen voor een al te grote impact op de Credit Suisse-financiën. Sinds het nieuws van de invallen bekend werd, is de koers van de bank gedaald (met 2,7 procent), maar niet ingestort.


  2. Waar komt de informatie over de zwartspaarders vandaan?

    Hoewel er onderzoeken lopen in vijf landen zijn de achterliggende bankgegevens afkomstig van de Nederlandse autoriteiten. De FIOD verkreeg die „uit het netwerk van het TCI [Team Criminele Inlichtingen, red.]”, zo meldt een woordvoerder van het Functioneel Parket. Meer wil ze niet kwijt.

    Volgens Vanessa Huygen van Dyck-Jagersma van Jaeger Advocaten-Belastingkundigen is de hamvraag in hoeverre de Nederlandse autoriteiten de tipgever gestuurd hebben. „Het Openbaar Ministerie mag zelf niet op dievenpad gaan en mag anderen daar ook niet toe aanzetten. Als er sturing heeft gezeten tussen de Nederlandse autoriteiten en de tipgever, dan is het bewijsmateriaal waardeloos.”

    Huygen verwacht dat dergelijke sturing vanwege de stilzwijgendheid van de overheid in dit soort zaken moeilijk te bewijzen is. Mogelijk is er echter ook een subtielere variant van sturing die de geldigheid van de informatie in de rechtszaal beïnvloedt.

    Ze verwijst naar een eerdere zaak waarbij de FIOD tegen betaling van een anonieme tipgever een lijst met 76 Nederlanders met zwart geld op Luxemburgse bankrekeningen ontving. „Die tipgever is betaald en dat wist deze tipgever weer. Op basis daarvan kun je dus al de vraag stellen in hoeverre deze tipgever daardoor is gestuurd.”

  3. Wat gebeurt er nu met de rekeninghouders?

    De FIOD viel vorige week binnen bij twee vermeende belastingontduikers, legde beslag op hun bezittingen en beloofde de komende weken „meer acties”.

    Het is niet gezegd dat alle 3.800 Nederlandse Credit Suisse-rekeninghouders ook daadwerkelijk zwartspaarders zijn. Daarvoor moeten zij hun buitenlandse vermogen verzwegen hebben bij de belastingaangifte. Voor de zwartspaarders geldt dat zij een boete van maximaal 300 procent op de niet-betaalde belasting tegemoet kunnen zien.

    Voor zwartspaarders die zich vrijwellig melden via de ‘inkeerregeling’ is die boete 120 procent. Zo’n 34.000 zwartspaarders maakten er sinds 2002 gebruik van en de fiscus haalde er 1,9 miljard euro mee op, meldt de Belastingdienst.

    Geregeld probeert de overheid meer zwartspaarders zo ver te krijgen. FIOD-directeur Hans van der Vlist deed dat vrijdag nog via het AD, dat de primeur van de opsporingsactie werd gegund. „Het net rond zwartspaarders sluit zich”, zei hij. De opsporing „heeft de wind mee”.

    Advocaat-belastingkundige Huygen verwacht dat er van de Credit Suisse-actie een sterk signaal uitgaat. „Mensen die nog met zwart geld bij Zwitserse banken als Julius Baer en UBP zitten, zullen zich nu helemaal wel drie keer achter de oren krabben over of ze dat niet alsnog moeten gaan opgeven.”