Vader van de moderne synthesizertechnologie

Ikutaro Kakehashi (1930-2017)

Hij zocht niet graag de spotlights, maar in de ontwikkeling van de elektronische muziek speelde Ikutaro Kakehashi een doorslaggevende pioniersrol.

Ikutaro Kakehashi was de uitvinder en zakenman die de elektronische revolutie in de popmuziek mogelijk maakte. Als oprichter van het Japanse elektronicabedrijf Roland was hij de vader van de moderne synthesizertechnologie. In een levenslange queeste naar het ideale elektronische muziekinstrument speelde hij een doorslaggevende rol in de ontwikkeling van de TR-808, de drumcomputer die de housemuziek zijn beat gaf, en MIDI, de standaard die elektronische muziekapparaten in staat stelt met elkaar te communiceren.

Roland

In de jaren vijftig begon Kakehashi als reparateur van elektronische orgels. Zijn kennis van het binnenwerk van Hammondorgels stelde hem in staat een losstaande drumcomputer te ontwikkelen waarmee trommels, cimbalen en andere percussie-elementen geprogrammeerd konden worden. In 1967 vond hij de Rhythm Ace-computer uit, die in meer dan honderd steeds beter programmeerbare versies op de markt kwam. In 1970 stichtte hij het bedrijf Roland dat behalve door synthesizers, samplers, sequencers en workstations bovenal bekend werd door de gebruiksvriendelijke drummachine TR-808.

In 1980 kwam het apparaat precies op tijd om als basis te dienen voor de eerste houseproducties. Geen acid house zonder het platte kastje met zijn vrolijk gekleurde toetsen. Ook in pop en hiphop was het een belangrijke beatmaker, van Afrika Bambaataa’s Planet Rock tot Marvin Gaye’s Sexual Healing. Kanye West bracht in 2008 het album 808s & Heartbreak uit.

MIDI

Anders dan de Russische uitvinder van de theremin Lev Termen en de Amerikaanse synthesizer-ontwikkelaar Bob Moog bleef Ikutaro Kakehashi op de achtergrond als boegbeeld van zijn vindingen. De apparaatnummers waren doorslaggevend: naast de TR-808 waren er de basmachine TR-303 en de polyfone synthesizer Juno 106 die Roland op de wereldkaart hebben gezet. In 1981 bracht Kakehashi de bedrijven Oberheim, Yamaha, Korg, Kawai en Roland bij elkaar voor de ontwikkeling van de MIDI-standaard, die al hun technologie samen bundelde en die nu uit geen digitale opnamestudio meer weg is te denken.

Geloof in muziek

Ook gitaristen hebben veel aan Kakehashi te danken. Zonder Rolands digitale stemmachines zouden ze nu nog op podia overal ter wereld naar beneden staren naar het onstabiele trillende naaldje van de ouderwetse versie. Rolands gitaarpedalen gaven de elektrische gitaar oneindig veel nieuwe geluidseffecten. Kakehashi maakte geen onderscheid tussen de muzikanten die hij kon helpen met zijn kennis: zijn autobiografie gaf hij de titel I Believe In Music. In 2000 werd hij wegens zijn algemene verdienste voor de muziek opgenomen in de Hollywood Walk Of Fame. De bands Bentley Rhythm Ace en 808 State noemden zich naar zijn vindingen. Ikutaro Kakehashi werd 87 jaar.