NRC checkt: ‘Marktwaarde Hemwegcentrale is 250 miljoen euro’

Dat stelde energieleverancier Nuon vorige week na een ‘stuntbod’ van 3 miljoen euro op de kolencentrale.

Luchtfotografie van de elektriciteitscentrale Centrale Hemweg. Foto Bram van de Biezen/ANP

De aanleiding

De meningen over de waarde van de Hemwegcentrale lopen nogal uiteen. Sluiting van de vervuilende kolencentrale in Amsterdam kwam vorige week dichterbij, nadat een consortium werd gevormd door energiemaatschappij Vandebron, Triodos Bank, stichting Doen en de gemeente Amsterdam. Vijf miljoen euro hebben de partijen over voor de verouderde kolencentrale. Maandag reageerde Nuon enigszins gepikeerd op het „stuntbod” – dat toen nog 3 miljoen euro bedroeg – en stelde dat de centrale „een marktwaarde” heeft van 250 miljoen euro. Wat is een realistische prijs?

Waar is het op gebaseerd?

Nuon rekende uit wat er nog redelijkerwijs met de centrale valt te verdienen, vertelt een woordvoerder. Hij erkent dat de rekensom twee hoogst onzekere variabelen bevat: het te verwachten energiebeleid (komt er bijvoorbeeld een kolenbelasting?) en de ontwikkeling van de energie- en kolenprijzen. Ook gaat Nuon ervan uit dat de centrale zoals gepland open blijft tot 2034, wat eveneens onzeker is. De rekensom zelf, met de exacte getallen, wil de woordvoerder niet delen. Die cijfers zijn concurrentiegevoelig.

En, klopt het?

De Hemwegcentrale gaat 2034 waarschijnlijk niet halen. Een Kamermeerderheid steunde in eind 2015 het plan om de laatste vijf Nederlandse kolencentrales te laten verdwijnen. Het definitieve besluit werd echter uitgesteld en is nu een van de hete hangijzers bij de kabinetsformatie. Het lijkt hoe dan ook onwaarschijnlijk dat de meest vervuilende kolencentrale van Nederland het steeds strengere klimaatbeleid overleeft.

Die ongewisse toekomst heeft gevolgen voor de waarde. Het is alsof je een auto wilt kopen, maar kans loopt er niet in te kunnen rijden. „Het is hoogst onwaarschijnlijk dat iemand de centrale voor 250 miljoen euro gaat kopen”, zegt Ebel Kemeling van Spring Associates onomwonden. In opdracht van Greenpeace deed zijn energieadviesbureau in juni 2016 onderzoek naar de waarde van de vijf Nederlandse kolencentrales.

Vermoedelijk denkt Nuon dat zelf ook. De energieleverancier heeft al laten weten open te staan voor sluiting van de centrale in 2020 en in dat geval genoegen te nemen met ontmantelings- en personeelskosten van zo’n 55 miljoen euro. Het is onwaarschijnlijk dat Nuon die positie zou innemen als de kopers in de rij zouden staan om 250 miljoen euro voor de centrale neer te leggen.

„Marktwaarde is niet het goede woord”, zegt Kemeling. „Je moet het bedrag zien als de gederfde inkomsten die Nuon in stelling brengt nu een gedwongen sluiting in de lucht hangt.” Zo hoopt Nuon een zo hoog mogelijke schadeloosstelling te bedingen.

Stel, de centrale blijft wel tot 2034 open. In dat geval is het niet onrealistisch dat Nuon er nog 250 miljoen euro mee verdient, zegt Kemeling. Zijn bureau voorspelt voor dat scenario zo’n 200 miljoen euro aan inkomsten.

Rooskleurig is dat bedrag wel. Het adviesbureau gaat uit van nogal gunstige omstandigheden: ongewijzigd overheidsbeleid en stijgende stroomprijzen. Het zou onverstandig zijn als Nuon op dat bedrag zou rekenen, zegt Kemeling. De toekomst voor de kolensector is zelfs zo ongewis dat het rapport voor het scenario dat de centrale open mag blijven tot 2034 een enorme bandbreedte aanhoudt: tussen een verlies van 100 miljoen euro en een winst van 500 miljoen euro.

Conclusie

Beschouwen we het bedrag van 250 miljoen als de waarde die de centrale heeft voor Nuon, dan lijkt het bedrag rooskleurig maar niet onrealistisch. Een onafhankelijk adviesbureau schatte de waarde in gunstige omstandigheden op 200 miljoen euro. Maar Nuon claimt een marktwaarde van 250 miljoen voor de Hemwegcentrale. Geen marktpartij zal bereid zijn dat bedrag neer te tellen, gezien de kans op vervroegde sluiting en de slechte vooruitzichten voor de kolensector. We beoordelen de stelling daarom als grotendeels onwaar.