Schuldhulp gaat mensen nu echt helpen

pilotproject

De schuldhulp in Nederland wordt klantvriendelijker. Op advies van de wetenschap wordt er minder beboet, en meer geluisterd.

De schuldhulp in Nederland gaat op de schop. Gemeenten starten met verzekeraars, woningcorporaties en sociale ondernemers tal van pilots die rekening houden met de noden van mensen met schulden, in plaats van hen om die schuld te beboeten. De gemeente Arnhem laat vanaf deze zaterdag welzijnswerkers aankloppen bij inwoners met beginnende betalingsachterstanden, om een helpende hand te bieden. Coöperatie Goede Gieren van onder meer oud-wethouder Pieter Hilhorst laat vanaf april 450 Haagse en Hilversumse huishoudens met kans op grote schulden bijstaan door getrainde vrijwilligers. Zorgverzekeraar CZ geeft sinds kort een sociaal ondernemingsbureau 1,3 miljoen euro om 250 Haagse probleemgezinnen vijf jaar lang te ondersteunen. En Alphen aan den Rijn, Hardenberg en Enschede willen de schuldhulp vanaf dit jaar beter laten aansluiten bij de „persoonlijke situatie van inwoners met financiële zorgen.”

Gemene deler van de initiatieven is de nadruk op het wegnemen van de stress die door schulden wordt veroorzaakt. Aanhoudende zorgen over, zeg, een uithuiszetting of het worden afgesneden van stroom, leggen beslag op het denkvermogen van schuldenaren, zo luidt het wetenschappelijk inzicht al enige jaren. Ze worden slecht in het maken van langetermijnplannen, gaan bij de dag leven, lopen meer risico een ongezonde levensstijl te ontwikkelen, of een verslaving.

Urgentie

Gemeenten zijn juist nu voor dat wetenschappelijke inzicht ontvankelijk, omdat het strookt met hun praktijkervaring. Schuldhulp was al een gemeentetaak, maar daar zijn in 2015 één klap ook de jeugdzorg en de zorg voor thuiswonende zieken bijgekomen. Die gebundelde verantwoordelijkheid voor sociale problemen heeft geleid tot het besef dat in gezinnen met huiselijk geweld of een verslechterende gezondheid van moeder, er bijna altijd óók sprake is van schulden.

De urgentie om de schuldhulp te veranderen, is daardoor gegroeid, zegt wethouder armoedebeleid in Arnhem Gerrie Elfrink (SP). Hij wil de rol van schuldeisers ter discussies stellen, zoals het opleggen van betaalverzuimboetes van incassobureaus, en daarmee ook het eigen, gemeentelijk beleid. „Als wij al direct met een deurwaarder op de stoep staan, worden de problemen voor het gezin groter, terwijl er juist hulp nodig is.”