Opticien kaapt de klanten van de hoorwinkel weg

Hoortoestellen

Schoonenberg moet snijden in het personeelsbestand. De concurrentie is groter geworden, verzekeraars drukken de prijzen.

Foto Istock

„Daarvoor kunt u het beste een afspraak maken met een van onze audiciens”, zegt een medewerker van een vestiging van hoortoestellenketen Schoonenberg in Amsterdam tegen een klant. Zelf is ze ‘hoorconsulent’, ze mag niet alles doen wat een audicien wel mag. Deze week heeft ze te horen gekregen dat haar functie niet lang meer bestaat.

Schoonenberg maakte namelijk bekend dat 20 procent van het personeel moet verdwijnen. Alleen medewerkers die een speciale mbo-opleiding tot audicien hebben gevolgd, mogen blijven. Audiciens mogen, anders dan hoorconsulenten, gedetailleerde gehoortests uitvoeren en klanten advies geven over hoortoestellen. Honderd van de in totaal 490 banen zullen verdwijnen.

Dat heeft alles te maken met de veranderende hoortoestellenmarkt. „Het was een lastige beslissing, maar we moeten efficiënter gaan werken”, zegt Henriette van Swinderen, marketingdirecteur bij Schoonenberg. De hoortoestellenmarkt is de laatste tijd flink in beweging. Aan de ene kant neemt de potentiële afzetmarkt door de vergrijzing toe, anderzijds drukken zorgverzekeraars sinds een aantal jaar de prijzen omdat ze steeds scherper proberen in te kopen.

Hier heeft ook Schoonenberg last van. Het bedrijf bestaat sinds 1926 en heeft meer dan 200 winkels. In 2015 had de hoortoestellenspecialist een omzet van 86 miljoen euro. „Maar om ook in de toekomst gezond te blijven, kiezen we nu voor alleen nog audiciens. Zij zijn flexibeler inzetbaar, omdat zij alle handelingen in een winkel kunnen verrichten”, zegt Van Swinderen.

Van de 180 hoorconsulenten die Schoonenberg nu in dienst heeft, kunnen 20 mensen solliciteren op een andere functie. Nog eens 60 mensen kunnen zich opgeven voor een door Schoonenberg betaalde omscholing tot audicien.

Het zijn niet alleen de lage prijzen die Schoonenberg tot lastige keuzes dwingen, het bedrijf heeft flinke concurrentie. Zo begon optiekketen Specsavers 10 jaar geleden met de verkoop van gehoorapparaten. „De afgelopen twee jaar hebben we een grote groei doorgemaakt wat hoortoestellen betreft”, zegt Remko Berkel, algemeen directeur van Specsavers Nederland. Het bedrijf had in 2014 naar eigen zeggen 10 procent van de markt in handen, nu is dat een kwart. Schoonenberg zit ongeveer op hetzelfde marktaandeel. Omdat de hoortoestellenmarkt geen onafhankelijke marktmonitor kent, zijn die percentages lastig te controleren.

Directeur Berkel denkt dat Specsavers is gegroeid door het aantrekken van klanten van Schoonenberg, Beter Horen en zelfstandige audiciens. De prijsvechter zet in op grote volumes. Zo kun je er met je verzekering twee hoortoestellen aanschaffen zonder bij te betalen. Het feit dat het bedrijf de verkoop in de bestaande brillenwinkels doet, scheelt huurkosten. En die gedeelde functie heeft nóg een groot voordeel, zegt Berkel. „Op het erkennen van gehoorproblemen rust nog steeds een taboe. Een brillenwinkel loop je makkelijk binnen, bij ons kun je even informeel vragen naar een hoortoestel.” De drempel om een gespecialiseerde zaak als Schoonenberg binnen te stappen, is wat hoger.

Schoonenberg probeert zich naar eigen zeggen juist door die specialisering en een goede begeleiding te onderscheiden. Het schrappen van banen gaat gepaard met een investering in digitalisering. Zo komt er een digitaal begeleidingstraject voor klanten, met gemailde instructievideo’s.

Voor de hoorconsulent in Amsterdam kwam het bericht van de week niet als een grote schok. „Overal vallen nu eenmaal ontslagen”, zegt ze. Ze is van plan de opleiding tot audicien te volgen. „Ik zie het maar als een kans.”