Krijgt A’dam een speeltuin of blijven we hier kolen stoken?

Talk of the Town

Het groene Vandebron wil de Hemwegcentrale van Nuon kopen en omtoveren tot een ‘speeltuin’ in de stad. Alleen Nuon is nog niet overtuigd van dit plan.

De Hemwegcentrale, Westelijk Havengebied. „Nuon weet al heel lang dat ze minder CO2 moeten gaan uitstoten.” Foto Bram van de Biezen/ANP

Je kent ze misschien wel van de dichtstbijzijnde supermarkt: de jongens en meisjes van Vandebron. Ze bieden groene stroom aan, in blauwe overalls met rode sjaaltjes, op de inmiddels bekende, assertieve manier: „Zou ik je iets mogen vragen?” „Mag ik even een minuutje van uw tijd?” In hun hand hebben ze een degelijk clipboard in plaats van de gangbare tablet. Probeer zulke sympathieke mensen maar eens te weigeren.

Los van deze opdringerige marketing biedt Vandebron een goed product aan: duurzame energie die je rechtstreeks kan kopen van de aanbieder. Het systeem is simpel: een boer zet een windmolen op zijn erf en biedt de stroom die hij daarmee opwekt vervolgens aan via de site van Vandebron. Een gezin in De Pijp kan die vervolgens van hem afnemen. Een soort marktplaats voor energie, dus, en helemaal groen. In de drie jaar dat het energiebedrijf bestaat, heeft het honderdduizend klanten aan zich weten te binden.

En inmiddels is Vandebron met een serieus, groot project bezig: het overnemen van de Nuon-kolencentrale aan de Hemweg in het Westelijk Havengebied. Voor Amsterdammers is die centrale nauwelijks te missen, met de hoge fabriekstoren inclusief rookpluim, uitstekend boven Nieuw-West. Volgens Vandebron is het de meest vervuilende centrale van Nederland, en is het tijd dat die dichtgaat. Daarom heeft Vandebron een bod gedaan op de centrale: 1 miljoen euro.

Nuon wil al langer af van de kolencentrale aan de Hemweg, zeker nadat demissionair minister Henk Kamp eind vorig jaar stopte de energiegigant te subsidiëren voor het stoken van steenkool. Appeltje-eitje, zou je denken: Vandebron neemt een centrale over die Nuon sowieso al kwijt wil. Toch gaat zo’n overname niet zomaar. Met het sluiten van de centrale wil Nuon financieel gecompenseerd worden: voor de tweehonderd werknemers moet een oplossing komen, en ook de ontmanteling is duur. In totaal zal de sluiting volgens Nuon zo’n 55 miljoen kosten. En als de overheid niet met dat geld over de brug komt, gaat Nuon op zoek naar een andere energieleverancier die de centrale wil kopen en zal doorgaan met het stoken van kolen. Want, zo heeft Nuon eerder opgemerkt: de centrale kan nog zeker tot 2034 doordraaien.

55 miljoen – dat heeft Vandebron niet. Wel 2 miljoen, sinds de gemeente Amsterdam hun oorspronkelijke bod deze week verdubbelde. Veel geld, 2 miljoen, maar veel minder dan wat Nuon nodig zegt te hebben. Hoe moet het met al die werknemers die op straat staan als de centrale daadwerkelijk dichtgaat? Daar moet Nuon de zorg voor dragen, zegt Remco Wilcke, mede-oprichter van Vandebron. „Nuon weet al heel lang dat ze minder CO2 moeten gaan uitstoten, ze hadden kunnen zien aankomen dat ze uiteindelijk geen geld meer zouden verdienen met zo’n vervuilende centrale.” Volgens Wilcke heeft de energieleverancier een risico genomen door de centrale begin deze eeuw over te nemen.

De kans dat er alsnog een andere koper komt, lijkt hem dan ook klein. „Iedereen is het erover eens dat deze centrale dicht moet.” Misschien heeft Nuon nog wel mazzel dat ze er twee miljoen voor kunnen krijgen, zegt Wilcke.

En wat moet er dan gebeuren met de centrale, als die eenmaal verkocht is? Vandebron stelt voor het gebouw en gebied eromheen om te toveren ‘een speeltuin voor Amsterdam’. „Een definitieve invulling vinden zal nog wel tien jaar duren”, zegt Wilcke. „Maar tot die tijd kunnen er allerlei tijdelijke initiatieven terecht.” Hij denkt aan horeca en evenementen.

Nuon houdt de poot voorlopig nog stijf en blijft herhalen dat 2 miljoen voor de centrale veel te weinig is. Op de site van Vandebron hebben ondertussen bijna veertigduizend mensen de petitie ondertekend om het plan van Vandebron te steunen. Wie weet krijgt Vandebron Nuon samen met die steunbetuigers toch nog zo ver – en hebben we er straks een nieuw Westergasterrein bij, maar dan aan het water.

En nog even: die campagnes voor de supermarkt, is dat nou afgelopen? „Dat doen we inmiddels wel minder”, zegt Wilcke. Gelukkig maar.