‘Er wordt wel nagedacht, maar we denken snel- snel’

Rappers Fresku (30) en MocroManiac (29) hebben samen een album gemaakt, Juice. „Hiphop is de enige plek waar niet-witte Nederlanders koning zijn.”

Fresku (rechts) en MocroManiac bekritiseren in hun clip ‘witlof’, liefde van witte mensen. Foto Andreas Terlaak

Wanneer rappers Fresku (30) en MocroManiac (29) op het kantoor van hun platenlabel de ruimte binnenlopen die is gereserveerd voor het interview, rondt collega Typhoon daar net een bespreking af. De artiesten groeten elkaar met een boks en een omhelzing. „We hebben elkaar al gesproken”, zegt Typhoon met een glimlach tegen MocroManiac terwijl hij naar Fresku wijst. „Je hoeft niets uit te leggen.”

Een paar dagen eerder kwam Typhoon er tot zijn verrassing achter dat zijn gezicht in de clip ‘Witlof’ van Fresku en MocroManiac zit. Hij figureert in een rij foto’s van getinte entertainers die het volgens het duo goed doen bij het witte publiek; ze krijgen ‘witte liefde’ – de rappers noemen het ‘witlof’. Naast Typhoon zijn ook onder anderen Ali B, Jandino en Najib Amhali te zien. In de clip eet een zwarte man aan een net gedekt tafeltje letterlijk witlof en hij krijgt goedkeurende klopjes op hoofd en schouders van witte voorbijgangers. Tot hij onwel wordt en de witlof uitkotst; dan worden ze woedend.

Het is een rake en schurende clip, geregisseerd door de visionaire clipmaker Teemong. Vorig jaar maakten ze samen een vergelijkbaar punt met videoclip ‘Zo Doe Je Dat’, waarin Fresku rapte dat hij als een witte man moet klinken om op de radio te komen en zich langzaam wit schminkte. Fresku heeft de artiesten in zijn nieuwe clip niet willen aanvallen, legt hij uit. „Het gaat mij om de mensen die bepalen wie de witlof krijgt. De entertainmentindustrie in Nederland heeft witte kaders. Zodra je daarbuiten valt, beland je in de marge.”

‘Witlof’ is de hitsingle van Juice, het eerste gezamenlijke album van Fresku en MocroManiac. Het is voor beide rappers een project buiten hun comfortzone. Fresku is als artiest bij het grote publiek het bekendst. Hij is een sterke conceptuele denker die in zijn werk vaak openhartig en emotioneel is, maar ook absurdistisch, kritisch en spraakmakend.

Gewoon rappen

MocroManiac maakte met zijn voormalige rapgroep HydroBoyz en als soloartiest indruk met soepele, rauwe straatteksten op razende trap beats. Hij is een ongenaakbare en onderkoelde rapper; een acrobaat die zijn woorden subliem van de straatstenen laat stuiteren.

Voor de twijfelende binnenvetter Fresku is muziek maken met MocroManiac een stimulans om in de studio spontaner te werken, vertelt hij. „Ik heb de laatste jaren bij het schrijven van teksten altijd in verhalen en concepten gedacht. Nu zaten we dagenlang gewoon te rappen in plaats van alles te overdenken.” Op Juice staan een aantal conceptueel sterke tracks maar vaker gaat vorm boven inhoud; rap als topsport: genieten van techniek, rijmschema’s en de wijze waarop ze woorden en klanken aaneenrijgen. MocroManiac: „Er wordt wel nagedacht, maar we denken snel-snel. Het gaat om de flow.”

Fresku vergelijkt het nieuwe album met een ‘exhibition fight’ voor boksers „die willen laten zien wat ze in huis hebben. We trekken ons aan elkaar op.” MocroManiac: „Wanneer ik niet verder kom met een line, zeg ik: Fres, ik hang hier. Wanneer je met andere rappers zit, ga je trots je hoofd kraken.”

De twee werkten ook samen aan Fresku’s derde album Nooit Meer Terug uit 2015. Het idee voor de clip van ‘Witlof’ ontstond na een gezamenlijk optreden in De Wereld Draait Door. Matthijs van Nieuwkerk sprak MocroManiac vaderlijk toe nadat Fresku zei dat de rapper uit Amsterdam Zuidoost zijn favoriete rapper is. Fresku: „Hij keek Mani niet aan. Hij zei tegen mij: is HIJ je favoriete rapper? Daarna draaide hij zich om en klopte hij Mani op zijn hoofd: steek dat maar in je zak, jongen!”

Vernederende ervaring

Fresku denkt dat Van Nieuwkerk het niet zo bedoelde. „Hij wil laten zien: ik ben open en vriendelijk voor je.” Maar MocroManiac schudt zijn hoofd. „Nee, nee, nee, niet met die vraag die hij vooraf aan jou stelt.” Voor MocroManiac, een volwassen, succesvolle artiest van bijna 30, was het een vernederende ervaring. Hij is onder de indruk, zegt hij, van de manier waarop Fresku in de media manoeuvreert. Maar de rapper voelde zich niet goed in de tv-studio. „Ik ben liever met mijn eigen wereld bezig, daar voel ik me veilig. Ik wil niet als een alien door die ruimte lopen.”

Het is, zegt hij, alsof ze al een beeld van hem hebben voordat hij iets zegt. „Ik weet wanneer ik binnenkom meteen hoe ze over me denken.” Zoals hij praat, zo praat een generatie, zegt MocroManiac, en waar hij over rapt, is wat hij in Nederland meemaakt. Toch voelt hij dat hij behandeld wordt als buitenstaander. „Als iemand die geen waardering verdient. Ik sta niet op straat; ik ben kunstenaar. Mijn kunst kan over de straat gaan maar Fresku en ik doen met rijmschema’s en woorden hetzelfde.”

Fresku: „Het is raar toch? Hoe kan een jongen die hier geboren is, daar zo uit de toon vallen? De kaders zijn te wit. Alle hokjes zijn zo gemaakt dat wij erbuiten vallen. Dat is het toffe aan hiphop. Hiphop is de enige plek waar niet-witte Nederlanders koning zijn.

Juice wordt zaterdagavond gepresenteerd in de Melkweg, Amsterdam.