Zing minder en lees eens wat meer

Schrijvers doen deze Boekenweek elke dag een boek cadeau. Afl. 6 (slot): Van voor Sybrand Buma het verzameld werk van Multatuli.
Illustratie Marike Knaapen

Waarde heer Buma,

Sinds u met andere lijsttrekkers hebt moeten debatteren over de vraag of de Nederlandse cultuur wel genoeg beschermd is en u zich hebt opgeworpen als verdediger van het Wilhelmus, waardoor de leek de indruk zou kunnen hebben dat de Nederlandse cultuur begint en eindigt met het volkslied, denk ik dagelijks aan u. Vroeger zong ik zachtjes onder de douche of mijmerde ik over mijn nieuwe roman – dat laatste vaker dan het eerste – tegenwoordig zie ik u voor me als ik een douche neem en u roept mij toe: „Zing het volkslied, Nederlandse schrijver dat je bent.”

Het is mij ernstig te moede als de verdedigers van de Nederlandse cultuur niet meer weten wat ze verdedigen. Daarom geef ik u het verzameld werk van Multatuli. Ik geef toe dat ik het niet van a tot z gelezen heb, en hier en daar kan Multatuli de lezer op de zenuwen werken, maar dat doen goede schrijvers nu eenmaal.

Lieve heer Buma, lees tenminste de Minnebrieven. „Wie macht wil, wil God. Wie macht, gezag nodig heeft maakt zich een god. Dat deed Mozes, Confucius, Zoroaster, Numa, Columbus, Cortez. Dat deden alle volksleiders, wichelaars, tovenaars, priesters. Dat doet nagenoeg ieder die heersen wil. Het aantal goden is zo groot als het aantal begeerten. Bij iedere nieuwe begeerte een nieuwe god.”

U hebt de Nederlandse cultuur niet alleen verraden – u bent niet de enige – door die cultuur af te grenzen, alsof die zich op een eiland bevindt, en de cultuurdragers te verzwijgen omdat uw electoraat daar niets van moet hebben. U hebt ook gepoogd van die door u verminkte cultuur een god te maken omdat u de wichelaar wenste uit te hangen.

Hoe kunnen wij over Nederlandse cultuur spreken zonder Multatuli te noemen, en als u hem niet noemt, dan bent u geroepen uit te leggen waarom u hem doodzwijgt.

Ik citeer Multatuli nogmaals: „Al de leden van de Tweede Kamer zullen bekwaam zyn, en verstaanbaar spreken.”

U spreekt verstaanbaar, maar kunt u ervoor zorgen dat u en uw collega’s bekwaam worden? Bijvoorbeeld door iets minder het Wilhelmus te zingen en iets vaker Multatuli te lezen?

Uw Arnon Grunberg

    • Arnon Grunberg