Recensie

Wees lief voor je huid

We doen er alles aan om de huid jong te houden, en tegelijkertijd mishandelen we ons grootste orgaan elke dag. Een Duitse dermatoloog leest ons de les.

Foto Jonathan Knowles/Getty Images

‘De bilnaad is de diva onder de huidplooien. Geen enkele andere lichaamsplooi roept zoveel associaties op”, schrijft de Duitse dermatoloog Yael Adler in De Huid. „Vrijwel iedereen krijgt in zijn leven minstens één keer te maken met jeuk in de bilnaad, maar bijna niemand heeft het erover.” Vervolgens vertelt ze over anaal eczeem als gevolg van overmatig inzepen, over aambeien die eruitzien als flubberige binnenbanden, over aarsmaden en hoe interessant het is om – als je wormpjes hebt – tape dat je op je anus hebt geplakt onder de microscoop van de kinderen te leggen.

Je kunt Yael Adler er vast goed bij hebben op een feestje. Anekdotes over patiënten met hun kwalen en hysterische wensen, onsmakelijke en smakelijke feiten over aandoeningen en erogene zones – ze schrijft erover op lichte en informele toon.

De huid. Gezondheid, schoonheid en verzorging stond zes weken lang in de CPNB-bestsellerlijst. Haut nah wordt in twintig talen vertaald, in Duitsland zijn er 130.000 exemplaren van verkocht, misschien ook doordat Yael Adler al een BD’er was. Ze is daar de Goedele Liekens van de dermatologie, bekend van radio en tv.

De Huid laat zich lezen als een gids en soms is het net Het Klokhuis. Adler beschrijft de drie lagen van ons grootste orgaan – twee vierkante meter! – met alles wat daarbij hoort: moedervlekken, cellulitis, zenuwen en klieren. Als ze over de lederhuid schrijft, verlevendigt ze de anatomie met observaties uit haar praktijk. „Ben je boven de vijfendertig, of misschien al boven de vijfenzestig? Kijk dan eens goed naar je gezicht in de spiegel en vergelijk het met je achterwerk. [...] Ik zie vele van mijn patiënten zonder kleren en sta steeds weer versteld van het enorme leeftijdsverschil tussen gezicht en billen. Ook bij oude mensen is de huid van het achterwerk meestal erg glad, wit, smetteloos en ongerimpeld. Bij dertigers zit het gezicht vaak al onder de rimpeltjes.” Dat is wat blootstelling aan de elementen met de huid doet.

Je moet het boek eigenlijk lezen met een spiegeltje ernaast. Dan kun je meteen zien hoe snel je onderste ooglid terugspringt naar je oogbol als je het naar beneden lostrekt – als het langer dan twee seconden duurt, moet je onder ogen zien dat de veroudering heeft toegeslagen.

Veroudering is wel een „dingetje”, Adler komt er herhaaldelijk op terug. Ze is niet mild over vrouwen – en mannen – die zich met grof geschut verzetten tegen het onvermijdelijke verval dat bij ouder worden hoort. Met gevoel voor overdrijving vertelt ze hoe sommigen hun gevoel voor proporties bij cosmetisch ingrijpen totaal verliezen. Hoe de opgespoten lippen van een patiënte eruitzien als een „megavulva” of een „sleepboot”, waar niets sensueels meer aan te ontdekken is. En hoe kwalijk het is dat overijverige artsen alle emotie en mimiek in het gezicht om zeep helpen bij patiënten die zijn vergeten dat echte schoonheid van binnen komt.

Over haar haat-liefdeverhouding met botox is ze open. Ze verlost haar patiënten ‘met alle plezier’ van hun frons en laat zichzelf soms ook injecteren, zei ze in een interview met de Frankfurter Allgemeine. Ze veroordeelt artsen en patiënten die geen maat houden, tegelijkertijd pleit ze voor acceptatie en tegen schijnheiligheid. Botulinetoxine is op zichzelf in de lage doses die tegen rimpels en overmatig zweten worden gebruikt ongevaarlijk – en binnen een half jaar is het uit je lichaam verdwenen en krijg je je rimpels terug.

De stelligheid waarmee ze sommige beweringen doet, zonder enige wetenschappelijke onderbouwing of verwijzing, gaat wel irriteren. Je wilt niets liever dan geloven dat seks goed voor de huid is, maar waar is het op gebaseerd? En van het hoofdstuk over voeding kun je ook fronsrimpels krijgen. Van noten kun je niet dik worden, want „heb je ooit een te dik eekhoorntje gezien”. „Acne is een symptoom van de latte-macchiato-generatie”. „Het eten van tomatenpuree voorkomt rimpels.” We nemen het met een korreltje zout. Zelden is bewezen dat gezonde mensen hun huid met voeding of supplementen zichtbaar kunnen laten opknappen.

Zolang Adler dicht bij de dermatologie blijft, is ze op haar best. Ze geeft nuttige adviezen aan iedereen die zijn huid mishandelt door te veel te roken, zonnen, tatoeëren, wassen, in puistjes te knijpen en aan infectiehaarden bloot te stellen. Als je De huid gelezen hebt, ga je nooit meer zonder slippers naar de sauna.

Yael Adler, De Huid. Gezondheid, schoonheid en verzorging, uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 320 blz., 18,99 euro.
    • Martine Kamsma