Moe van de pil

Anticonceptie

Steeds meer vrouwen stoppen met de pil, omdat ze zich er niet goed meer bij voelen: ze worden humeurig, depressief of hebben minder zin in seks.

Beeld Arjen Born

Het afgelopen jaar is seks lekkerder geworden. Voorheen ging het wel eens wat stroef. Alsof ze er niet helemaal bij was. Tegenwoordig is Linda de Munck (21) echt „aanwezig”. Ze heeft zich in toenemende mate opengesteld voor nieuwe dingen in bed – en ook steeds vaker op andere plekken. „Ik laat mezelf meer gaan.” Je kunt haar leven nu opdelen in het piltijdperk en een postpiltijdperk. Want toerismestudent De Munck stopte een jaar geleden met het anticonceptiemiddel, en dat kan volgens haar heel goed invloed hebben gehad op haar sekslust.

Ze stopte omdat ze nieuwsgierig was naar haar volwassen lichaam zonder het anticonceptiemiddel, waar ze zoals veel meisjes middenin haar puberteit mee begon. De behoefte om te stoppen werd aangewakkerd toen ze erover sprak met een vriendin. „Die had een lange relatie en steeds minder zin. Maar zonder de pil kwam haar libido dus terug.”

Zo begint de twijfel over de pil vaak. Er is sluimerend ongemak, en na een gesprek met vrienden, het lezen van een artikel of het zien van een YouTube-filmpje, gaat de pil definitief overboord. Sinds twee jaar zingt het onderwerp door de Nederlandse blogosphere. Online zijn honderden verhalen te vinden van jonge vrouwen die moe zijn van de pil, die volgens de laatste cijfers uit 2013 nog altijd door ruim dertig procent van de vrouwen tussen de 18 en 45 jaar wordt gebruikt. Als bijbaantje maakt Linda de Munck YouTube-filmpjes waarin ze „jonge meiden” adviseert over seksualiteit. Een aflevering over stoppen met de pil werd tienduizenden keren bekeken.

„We vermoeden dat een selecte groep kritische, hoogopgeleide vrouwen na een aantal jaar genoeg heeft van de pil”, zegt Ineke van der Vlugt van Rutgers, kenniscentrum seksualiteit. Het gebruik van de pil neemt al jaren licht af, maar de precieze oorzaak is nooit onderzocht. „We zien wel een stijging van spiraalgebruik onder vrouwen.” Rutgers voert nu een monitor uit die binnenkort meer duidelijkheid moet bieden.

Het summum van natuurlijk

De pilmoeheid wordt versterkt door de trend om natuurlijker te leven, denkt Mariëlle Markgraaff (22) uit Noord-Brabant – zij slikte zeven jaar en stopte een jaar geleden. „Veel mensen worden zich aware van wat ze innemen en beginnen te vermoeden dat de pil hen negatief beïnvloedt.” Markgraaff heeft de lifestyleblog ‘Gek op make up’, waar ze bijdragen plaatst met titels als ‘Vegan vs niet vegan – mijn stash onder de loep!’ Eén van haar vaakst gelezen verhalen is ‘Stoppen met de anticonceptiepil – mijn ervaring!’ „We stoppen onszelf vol met hormonen, dat kan niet positief zijn.” Markgraaff heeft geen vaste partner en daarom geen dringende behoefte aan anticonceptie, maar overweegt de LadyComp. Een rond, wit apparaatje dat temperatuur meet en de vruchtbare dagen aanwijst. Voor Markgraaff het summum van natuurlijk.

Een behoefte aan een natuurlijker leven was voor Sheling Kamkes (24) ook reden om de pil niet meer te nemen. In september 2016 nam ze de laatste. „Ik werd me in die periode bewust van voedsel en ging veganistisch eten.” Ze kreeg ook een slecht „gevoel” over de pil. Kamkes, die lifestylevideo’s maakt voor haar YouTube-kanaal, is overgestapt naar het koperspiraaltje, dat geen hormonen afgeeft. Het spiraaltje is na de pil de populairste anticonceptie – veel populairder dan het condoom.

Hoe de vrouwen zich vóór het slikken van de pil voelden, kunnen ze zich meestal niet precies herinneren. De inmiddels volwassenen waren toen nog pubers. Maar onverklaarbare stemmingswisselingen, of een somber gevoel, zijn veelgenoemde redenen om te stoppen.

Blogger en bank adviseur Nesrin Kaynak (33) uit Arnhem heeft twee kinderen, en begon een jaar na haar laatste bevalling weer met de pil. Eerst viel het haar op dat ze niet meer zo gemakkelijk kon afvallen terwijl ze dat wel wilde. Maar goed, dat kon ook de leeftijd zijn. In 2016 waren er dagen dat zij tot halfdrie in haar badslippers van de Action en joggingbroek van de Lidl (haar „huispak”) op de bank zat. Dat paste helemaal niet bij haar ondernemende karakter. „Niets boeide me meer. Ik dacht aan een soort dertigersdip.” Op een donderdagavond, Kaynak zat tv te kijken met haar man, sms’te een vriendin met wie ze vaker kilo’s en humeur besprak: „Ben je eigenlijk aan de pil?”

Klikmoment

Dat was een „klikmoment”. Kaynak, die bijna dagelijks verhalen post op haar lifestyleblog ‘Daily Cup of Bla Bla Bla’ wilde dat haar lichaam „rust” kreeg en stopte. Wat later besloot ze werk te maken van haar somberheid door vroeg op te staan, te gaan hardlopen en gezond te eten. Ze voelt zich nu veel beter, maar of dat komt door haar assertieve aanpak of de afwezige pil is moeilijk te zeggen. Haar cyclus is weer „overduidelijk” aanwezig. Ze voelt weer dat haar menstruatie eraan komt door buikpijn, rugpijn en ook door „droevige gedachten”. Maar die gedachten zijn minder vervelend dan in de sombere perioden die ze tijdens het slikken ervoer. „Dit zijn oprechte emoties. Dit is hoe ík me voel.”

De vrouwen uit dit artikel zijn zich na het stoppen met de pil hyperbewust van hun lichaam, en ervaren allemaal veranderingen. Markgraaff vreesde voor een slechte huid of extra kilo’s, maar haar huid veranderde niet en ze viel twee kilo af. „Je hoort veel over mood wisselingen na het stoppen, ik heb het idee dat ik vrolijker in mijn vel zit.” Kamkes, die voor het koperspiraaltje ging, merkt dat haar menstruatiecyclus „erg in de war” is.

Het ideale alternatief voor de pil is moeilijk te vinden, zeggen de andere vrouwen. Kaynak houdt haar vruchtbare dagen in de gaten. Zij en haar man hebben geen kinderwens en dit is geen waterdichte methode. Maar een spiraaltje zou wat te ingrijpend zijn en iets anders ziet ze niet zitten.

Geld speelt ook een rol, zegt Linda de Munck. „Voor een spiraaltje betaal je in een keer een groot bedrag (ongeveer 200 euro, goed voor vijf jaar bescherming).” Vanaf je 21ste zit anticonceptie niet in het basispakket. Zelf begon De Munck twee maanden geleden toch maar weer met de pil (die ongeveer 40 euro per jaar kost).

In de tussentijd had ze seks met een condoom, maar maakte ze zich iedere maand zorgen over een mogelijke zwangerschap. „De pil is toch het handigst. Betrouwbaar en gemakkelijk.” Ze is een beetje aangekomen, maar neemt dat voor lief. „Met mijn libido gaat het tot nu toe goed.”