IKEA schakelt nu kunstenaars in voor posters

De Zweedse woonwinkel lanceert per 1 april een ‘limited’ postercollectie in samenwerking met internationale kunstenaars. „We kunnen onszelf niet serieus nemen als we alleen kopiëren”, zegt creatief leider Henrik Most Nielsen.

Alle twaalf posters van ART Event 2017. Foto IKEA

Religieuze symbolen en blote konten waren uit den boze, maar verder kreeg kunstenaar Koen Taselaar een carte blanche van IKEA. Hij is een van de twaalf internationale kunstenaars die door het Zweedse concern is uitgenodigd om een ontwerp te maken voor een ‘limited’ postercollectie: Art Event 2017. Taselaar: „Toen ik het eerste mailtje kreeg, vroeg ik me nog af of het echt was of niet. Ik werk als zelfstandig kunstenaar, dan is het heel gek dat zo’n groot bedrijf je benadert.”

Het is de derde keer dat IKEA de postercollectie uitbrengt. In voorgaande jaren werkte het bedrijf samen met straatartiesten en fotografen, en nu is het de beurt aan tekenaars. Vanaf dit weekend zijn ze verkrijgbaar.

Taselaar tekende in vijf dagen tijd een poster van een niet-bestaande muziekgroep, Naive Suave.

„Ik kan er een jaar van leven. Het is stom om te zeggen, maar de beloning was ook een reden om het te doen. De opdracht betaalt heel goed. Absoluut. Bovendien zei een bevriende curator dat het wel tof is om iets te maken wat in zo’n grote oplage wordt verspreid. De collectie is natuurlijk niet echt limited. Ik neem aan dat het om 100.000 of meer posters gaat.”

„De oplage is geheim”, lacht Henrik Most Nielsen. De Deense creatief leider van IKEA belt vanaf Kopenhagen Airport . „Maar”, rekent hij voor, „we hebben wereldwijd 376 winkels waar sowieso meer dan tien van elk van de twaalf posters liggen.” Het gaat dus om zeker vijftigduizend exemplaren. Nielsen: „kunstwerken horen in huizen thuis en niet alleen in gallerieën en musea.” Hij vindt het een groot probleem dat veel mensen zich geen kunstwerken kunnen veroorloven, want: „toegang tot kunst is een mensenrecht.” Met de postercollecties denkt hij enigszins verandering in de situatie te brengen. De posters kosten 9,99 euro per stuk.

De twaalf posters van IKEA.

Waarom IKEA niet gewoon bestaande werken van Picasso afdrukt? „Dat is supersaai”, zegt Nielsen, „die beelden kom je overal tegen.” Hij realiseert zich dat dit lange tijd ook voor de IKEA-posters van gele taxi’s en rode fietsen in New York en Amsterdam gold. „Ik wil de foto van de Amsterdamse fiets niet afkraken, maar het is misschien niet het meest revolutionaire beeld in de wereld. Het laat mensen niet nadenken.” Hij hoopt met de Arts Events het bestaande beeld over IKEA te veranderen. „We reproduceren niet alleen, maar laten ook nieuwe ontwikkelingen in kunst zien.”

Vooronderzoek op alle continenten

Hoe kies je twaalf kunstenaars als je de hele wereld moet bedienen? Het was geen makkie, volgens Nielsen. Hij probeerde het feit te negeren dat de posters in huiskamers van Australië tot de Verenigde Arabische Emiraten komen te hangen. „Dan zou ik zoveel stress hebben dat ik niks voor elkaar zou krijgen.” Nielsen besteedde vier maanden aan vooronderzoek op bijna alle continenten, zodat hij wist wat er in de kunstwereld speelde: „Moderne kunstenaars hebben zich lange tijd op digitale kunst geconcentreerd. Ik zie dat ze nu weer met de hand gaan tekenen, als tegenreactie.”

Nielsen werd „verliefd” op Japanner Yasuto Sasada, die elementen van de oude Japanse cultuur combineert met het moderne manga. De andere tekenaars komen hoofdzakelijk uit West-Europa en Amerika. Over Koen Taselaar zegt Nielsen: „Hij is technisch begaafd en zijn werk is verrassend. Als je dicht op zijn poster staat, zie je andere dingen dan van veraf.” De keuze voor de kunstenaars maakte hij op basis van instinct en kennis: „Ik heb een Master of Arts in kunstgeschiedenis en design.”

Natuurlijk, hij stelde wel een paar voorwaarden. De tekening moest van een bepaalde grootte zijn, en inderdaad, religie was verboden terrein. „We hebben een bepaalde verantwoordelijkheid als zo’n groot bedrijf. We willen religieuze verschillen respecteren.” Maar een specifieke opdracht zoals hij die normaal gesproken aan zijn ontwerpers geeft - „Ik wil een houten stoel in deze stijl” - gaf hij niet. Nielsen begreep dat de tekenaars vrijheid nodig hadden. „Je kan niet zeggen wat kunstenaars moeten doen.”

    • Manouk van Egmond