Hand in hand, maar nog steeds alleen thuis

Ajax-Feyenoord

Al acht jaar zijn Feyenoordsupporters niet welkom in de Amsterdam Arena – en die van Ajax niet in de Kuip. Alle betrokkenen zien dat graag veranderen, maar zicht op nieuwe afspraken is er nog niet.

Ajax-supporters achter een gescheurde vlag, tijdens Ajax-Feyenoord in maart 2008, een van de laatste keren dat uitsupporters welkom waren bij de Klassieker. Foto Olaf Kraak/ANP

Voor de tiende achtereenvolgende keer voetbalt Feyenoord zondag zonder de steun van eigen supporters in de Amsterdam Arena tegen Ajax – en het won geen van die wedstrijden. Wellicht wordt het de laatste Ajax-Feyenoord zonder uitsupporters; de afspraak tussen de twee voetbalclubs en gemeenten daarover loopt na acht lange seizoenen af. Er zijn echter nog weinig stappen gezet naar een Klassieker met fans van beide aartsrivalen.

Het verbod op uitsupporters geldt sinds 2009. De burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam en de voetbalbond KNVB namen het besluit na ongeregeldheden en kwetsende spreekkoren bij de Klassieker van februari dat jaar in de Arena. Het was de druppel na tal van incidenten met supporters rond onderlinge wedstrijden, tot spreekkoren bij een duel van de jeugdelftallen aan toe.

Zelfs een onderlinge bekerfinale, traditioneel gespeeld in de Kuip in Rotterdam, was in 2010 geen reden om van de afspraak af te wijken. Burgemeesters, clubs en KNVB kozen voor een finale over twee wedstrijden, met in beide duels alleen eigen supporters op de tribunes.

Lees ook: Geen perskaart, maar wel 700.000 bezoekers per maand

De partijen zouden na vijf jaar opnieuw naar de situatie kijken. Maar zo ver kwam het niet. In 2014 kwam de bekerfinale tussen Ajax en PEC Zwolle in de Kuip stil te liggen nadat fans van de ploeg uit Amsterdam vuurwerk op het veld hadden gegooid. Ajax verlengde daarop de maatregel met drie jaar. De burgemeesters hebben daar ‘voor onbepaalde tijd’ van gemaakt.

De beide supportersverenigingen verlangen naar een einde van die periode. Veel fans genieten van de sfeer met de gehate aanhang van de aartsrivaal erbij, of trotseren graag het vijandige stadion van de tegenstander.

Maar wie garandeert dat iedereen zich gedraagt? Vorig jaar nog hing een Ajax-fan in de Arena een pop op die Kenneth Vermeer moest voorstellen – de doelman die van Ajax naar Feyenoord was vertrokken.

De burgemeesters zijn terughoudend. Eberhard van der Laan (Amsterdam) is „voorstander van normalisatie”, zegt zijn woordvoerder. „Voorwaarde is dan wel dat er voldoende vertrouwen is dat er niet opnieuw openbareordeverstoringen of ongeregeldheden plaatsvinden.”

Wedstrijden met fans van beide clubs zijn „sportief wenselijk”, zegt ook de woordvoerder van de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb. Maar: „Ook zonder uitsupporters is de Klassieker een wedstrijd met verhoogd risico. Het blijft maatwerk en afhankelijk van het moment.”

De woordvoerder van Van der Laan stelt dat eerst de clubs met elkaar moeten praten. „Als zij eruit zijn, gaat de burgemeester, met het Openbaar Ministerie en de politie, in gesprek met de clubs over wat mogelijk is.” Een woordvoerder van de KNVB beaamt dat.

Lees ook: Op zondagen zit deze hooligan weer in een skybox van de Kuip

Lege buffervakken

Volgens een woordvoerder van Ajax zijn de afgelopen jaren diverse pogingen ondernomen door clubs, gemeenten en supportersverenigingen om de voorwaarden te bespreken voor een nieuw begin. „Deze gesprekken hebben nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Er is ook geen indicatie te geven op welke termijn het wel mogelijk is. Ik verwacht niet dat komend seizoen al fans van beide clubs bij elkaars wedstrijden op bezoek kunnen.”

De intenties van het merendeel van de supporters van beide clubs zijn goed, zegt een woordvoerder van Feyenoord. „Je wilt zo gauw het kan weer supporters van twee clubs in het stadion. Maar dat moet wel normaal kunnen, zonder de dynamiek die we in het verleden zagen. De situatie is betreurenswaardig, maar er is wel wat meer gebeurd dan één relletje.”

Financieel is de huidige situatie niet nadelig voor de clubs. Met fans van de tegenstander in het stadion zijn lege ‘buffervakken’ rond het uitvak nodig. Die stoeltjes kunnen nu met eigen supporters worden gevuld. Maar volgens de woordvoerder van Ajax maakt het voor de kosten van beveiliging weinig uit of er uitfans zijn. Het veiligheidsrisico blijft hoog.

Meer burgemeesters hebben in het verleden uitsupporters geweerd omdat de openbare orde en veiligheid in het geding was. Zo speelden eind vorig seizoen de Brabantse rivalen Willem II en NAC hun onderlinge promotie- degradatieduels voor alleen thuispubliek, tot boosheid van veel fans.

Tegenstanders van een uitfanverbod wijzen soms naar andere competities, waar beladen duels wel met uitfans worden gespeeld. Dat is lastig vergelijken. Zo zijn in Engeland en Spanje de toegangskaartjes duurder, de afstanden tussen clubs groter en verschilt de aanpak van wie zich misdraagt bij het voetbal.

Een woordvoerder van de Europese voetbalbond UEFA zegt geen andere voorbeelden te kennen van afspraken tussen clubs waarbij uitsupporters jarenlang niet welkom zijn.

    • Michiel Dekker