Mannen met een mening

Sleaford Mods Voor Sleaford Mods begon de Brexit toen er Engelse tapas verschenen op het pubmenu.

Zanger Jason Williamson van de Sleaford Mods doet zich op het podium niet mooier voor dan hij is. Op het eerste gezicht lijkt hij een bruut; een rond de microfoonstandaard zwalkende hooligan die grove woorden de zaal in slingert. Hij boert in de microfoon, ratelt onverstaanbare teksten en eindigt zinnen met „fuck off!” Zijn kompaan, de slungelachtige Andrew Fearns, bedient de laptop. Pakweg elke drie minuten drukt hij op een toets om een nieuwe track te starten. In de andere hand houdt hij altijd een blik bier.

Wie ze gezien heeft, vergeet ze niet meer, dit minimalistische duo uit het Engelse Nottingham. Twee knoestige mannen in hun doordeweekse kloffie maken rafelige punk-hop, een originele mix van van punk en hiphop op een kale beat. Iggy Pop noemde hen vorig jaar „absoluut en ongetwijfeld de beste rockgroep ter wereld”. Iggy kan het weten. Net als zijn oude band The Stooges is het de Sleafords Mods niet te doen om het decorum, maar om de pure impact van muziek die er moet zijn, als water uit de kraan.

Als dj maakte Fearns zijn eigen grime- en dubstepproducties. Williamson speelde in bands maar wilde liever richting hiphop. De Wu-Tang Clan was zijn grote voorbeeld en zijn teksten moesten gaan over het echte leven, zonder flauwekul. In 2012 vonden ze elkaar als duo en de formule bleef sindsdien ongewijzigd. De laptop met Fearns’ minimale ritmeboxproducties is alles wat Williamson nodig heeft bij zijn rauwe poëzie van de straat. Bij het zingen heeft hij een onstuimig vibrato, als Johnny Rotten na drie nachten opblijven.

Fearns praat niet graag en Williamson doet het woord. Aan tafel in een Amsterdams café is hij opvallend rustig en welbespraakt, al klink er nog een hardnekkige ‘fuck’ wanneer hij de titel van het nieuwe album English Tapas toelicht. „In een pub zagen we een krijtbord waarop een specialiteit van het huis werd aangeprezen. Engelse tapas, met typisch Britse gerechten als een halve Scotch Egg, een bak patat, een augurk en een miniversie van een pork pie. Alsof je daarmee het Mediterrane gevoel van een tapasmenu zou kunnen opwekken. Zo wordt er in ons land omgegaan met mooie dingen uit het buitenland. Het voelde alsof de fucking Brexit al was begonnen.”

English Tapas is hun vijfde album in deze samenstelling. De samenwerking verloopt soepel en teksten vloeien gemakkelijk, telkens wanneer Williamson op een misstand of een ergernis stuit. Protestmuziek wil hij het liever niet noemen. „Ik heb het over de dingen die ik dagelijks om me heen zie. Mijn teksten zijn niet opgebouwd als liedjes; ze hebben de losse structuur van een gesprek dat je voert met je vrienden. Ik heb een poos in Londen gewoond en daar ontbrak het me volledig aan inspiratie. Je bent daar zo hard bezig om de huur op te brengen en van de ene naar de andere plek te racen dat je aan gewone sociale activiteiten nauwelijks toekomt. In Nottingham ben ik thuis. Daar vind ik de energie om een compleet wereldbeeld op te bouwen, met alle negatieve en positieve indrukken van dien.”

In de studio speelt Andrew Fearns alle drums, ritmetracks, baslijnen, toetsen en soms gitaar. „Toen ik Andrew voor het eerst zag, draaide hij een zelfgemaakte remix van George Michaels ‘Careless Whisper’ in zijn deejayset”, zegt Williamson. „Interessant, dacht ik. Je moet het maar durven. Zijn producties waren zwaar beïnvloed door dubstep. Te snel, te druk, te vol om er ook nog tekst bij te kunnen hebben. Omdat ik zijn George Michael-remix gehoord had, wist ik dat hij in tempo omlaag kon. Na een eerste probeersel heeft hij zijn muziek aangepast aan mijn wensen. Ik gebruik straattaal in mijn eigen accent, dus het is wonderlijk hoe goed onze muziek in het buitenland aanslaat. Ik denk dat een niet-Engelstalig publiek zich kan vinden in de energie die we uitstralen.”

De titel van Sleaford Mods’ vorige album Key Markets spotte met de commerciële verwachtingen voor hun rauwe, compromisloze muziek. Op English Tapas hekelt Williamson het feit dat Boris Johnson het jolige gezicht van Engeland is geworden met zijn blonde ‘moptop’. Ringo Starr, die zich nadrukkelijk achter de Brexit schaarde, is volgens het nummer ‘Dull’ geen haar beter. „Bingo, Brexit loves that fuckin’ Ringo.” In ‘BHS’ hekelt Williamson de teloorgang van warenhuisketen British Home Stores door winstbejag van het grootkapitaal. „Het was nooit mijn bedoeling om een politieke band te beginnen. Als man met een mening zeg ik waar het op staat. Ik maak me zorgen waar het met ons land naartoe gaat. Ik ben geen politicus, dus ik beloof geen oplossingen. Het is mijn taak om vragen te stellen over de kwesties die mij en de mensen om me heen bezighouden. Dat doe ik op de meest effectieve manier die er is. Met een ritme, en met harde stem.”

English Tapas is uit op Rough Trade. Concert 4 mei Melkweg, Amsterdam.
    • Jan Vollaard