Recensie

De agressieve topmannen van Uber en AirBnB

Alleen door de agressiviteit van de topmannen en snel professionaliseren lukte het beide bedrijven immens te groeien. Twee boeken over success-stories.

Mede-oprichter en CEO van AirBnB Brian Chesky Foto REUTERS/Mike Hutchings

Travis Kalanick had in 2007 zijn internetbedrijf Red Swoosh verkocht voor 18,7 miljoen dollar. Hij reisde de wereld rond, speelde manisch games als Wii Tennis en Angry Birds, liep feesten af en adviseerde jonge bedrijven. ‘The Wolf’, noemde hij zichzelf, of ‘the startup consigliore’. Maar zijn vriend Gareth Camp gunde hem zijn vrijheid niet. Camp had een idee voor een nieuwe app waarmee je op welk tijdstip dan ook een auto met chauffeur zou kunnen oproepen om zodoende de lange wachttijden voor taxi’s te vermijden. Hij had ook al een naam bedacht: Uber.

Ondanks aandringen van Camp wilde Kalanick twee jaar lang niet meer zijn dan adviseur van Uber. Pas na een eerste gevecht met de overheid om een verbod van hun dienst te voorkomen, in hun eigen stad San Francisco, ging Kalanick overstag. Acht jaar later heeft Uber een geschatte waarde van ruim 60 miljard dollar. Samen met AirBnB, waarvan de waarde op 30 miljard dollar wordt beraamd, is het de prediker van het evangelie van de deeleconomie.

De karakters van deze internet-ondernemers verschillen totaal van topmannen als Larry Page en Mark Zuckerberg

Bij de inauguratie van president Obama waren beide bedrijven slechts een idee. Op die ijskoude januaridag in 2009 deelden de drie oprichters van AirBnB – Brian Chesky, Joe Gebbia en Nathan Blecharczyik – in Washington DC nog folders uit om het idee te verspreiden dat je in je eigen huis onderdak kon bieden aan reizigers.

Gareth Camp en Travis Kalanick moesten op hun beurt bij gebrek aan taxi’s door Washington DC hollen, wat Camp hielp bij het overtuigen van zijn vriend dat zijn idee om met je smartphone een auto met chauffeur te bestellen zo slecht niet was. Met horten en stoten begon daarna een periode van ongeëvenaarde expansie, compleet met gevechten met overheden die zich niet neerlegden bij het doorbreken van hun beleid rond woning- en taximarkt.

Verhalenvertellers

Aan beide success-stories zijn nu boeken gewijd: The AirBnB Story van Leigh Gallagher, journalist bij zakenblad Fortune, en The Upstarts van Bloomberg-journalist Brad Stone. Gallagher en Stone maken min of meer hetzelfde punt. Alleen met ongekende agressiviteit konden deze twee bedrijven de marktontwrichting bewerkstelligen waarvoor ze nu door volgelingen geroemd worden. De karakters van deze internet-ondernemers verschillen totaal van topmannen van oudere Sillicon Valley-grootmachten als Larry Page (Google) en Mark Zuckerberg (Facebook), twee vrij introverte, op technologie georiënteerde mannen. Kalanick en zijn evenknie bij AirBnB, Brian Chesky, zijn volgens Stone extraverte verhalenvertellers, die hun bedrijf propageren als brengers van maatschappelijke vooruitgang. Hun organisaties werden al vroeg uitgedaagd. AirBnB bijvoorbeeld door pr-drama’s met klanten, wier appartement in een ravage was achtergelaten. Of door copycats zoals de Duitse Samwerbroers (Zalando) die agressief het model in Europa van zowel Uber als AirBnB wilden neerzetten.

Het dwong de topmannen om hun start-ups razendsnel te professionaliseren. Opvallend is dat veel mensen die in politieke campagnes zoals die van Obama hebben gewerkt, lobbyisten en veteranen van grote bedrijven als Coca-Cola, meehielpen de politieke bastions te bevechten om een professioneel apparaat op te bouwen.

Gallagher en Stone pluizen de controverses uit en duiken diep in de biografieën van de oprichters. Gallagher blijft dichter bij het netwerk van AirBnB-getrouwen waartoe ze ruim toegang kreeg. Hoewel ze de bezwaren van overheden zonder inkleuring weergeeft, klinkt veel sympathie door voor de visie van haar bronnen, voor wie het doorbreken van bestaande structuren onvermijdelijk was. Gallaghers boek is vooral een gedegen business-biografie.

Stone graaft dieper naar het fenomeen van de killer companies. Hij heeft talloze (vroegere) personeelsleden, ontevreden klanten en volgelingen gesproken die zich lieten mobiliseren tegen tegenstribbelende politici en overheidsfunctionarissen in talloze steden die door AirBnB of Uber zijn klemgezet. Ook sprak hij concurrenten met soortgelijke ideeën die het niet gered hebben, en investeerders, van wie velen in de beginjaren de ideeën van beide bedrijven als weinig origineel of onuitvoerbaar zagen en zich nu voor hun kop slaan dat ze geen geld in AirBnB of Uber hebben gestoken. De investeerders die wél toehapten speelden een grote rol bij het doorstaan van de groeipijnen.

De belangrijkste les: zonder killermentaliteit worden knuffelbedrijven als AirBnB en Uber nooit een succes. Ze kunnen niet zonder de meedogenloosheid en agressie van mannen als Kalanick en Chesky. Eigenschappen die belangrijker blijken te zijn dan de zoete idealen die zij op TedX of andere presentaties afsteken over de mooie, nieuwe wereld waarin wij nieuwe ervaringen krijgen door onze bezittingen met anderen te delen.

    • Daan van Lent