Recensie

Pierre Audi maakt Johannes Passion actueel

Met herkenbare personages en sfeervolle noten van Annelies Van Parys krijgt de Johannes Passion een nieuwe, actuele lading.

Foto Koen Broos

Goed, Bach heeft het zich niet zo voorgesteld. Maar wat werkt het toch geweldig, een geënsceneerde opvoering van zijn passies. De muziek is zozeer dramatisch dat een ‘operachtige’ benadering nergens bevreemdt. En omdat een ontkerkelijkt publiek van vandaag misschien toch even moet nadenken over hoe het ook weer precies zat met het verraad van Judas en Petrus en de hypocrisie van Pontius Pilatus, bevordert een opvoering met (waar mogelijk) herkenbare personages ook het begrip van waar de muziek over gaat.

Bachs Johannes Passion is bezig aan een opmars in populariteit. Er zijn ook veel argumenten te verzinnen om ook deze passie – een uur korter, dramatisch sneller, strenger en flitsender – in de vaart der volkeren vooruit te stuwen. Nadeel is dat de tekst van Johannes jonger is, dus feller evangeliserend. Christus is hier zeer koninklijk, de joodse menigte die hem wil vervolgen uitermate opruiend en eng. Daar moet je tegen kunnen.

Regisseur Pierre Audi deed een gouden greep door Bachs passie ingetogen te laten opwellen uit nieuwe, sfeervolle noten van Annelies Van Parys die de actuele urgentie, en daarmee ook betrokkenheid, vergroten.

In essentie, zo weet je al maar voel je door haar And thou must suffer ook, zijn lijden en vervolging evengoed thema’s van vandaag. Videobeelden gebaseerd op beelden van Wim Delvoye – kale takken, een naakte rug, een vuist – voegen een associatieve laag toe die evenwel nergens afleidt van de essentie: Bach.

De regie van Audi is sereen en intelligent. Het koor cirkelt onrustig in het openingskoor Herr, unser Herrscher met zijn evenzeer opgejaagde baslijn en Petrus is een (later ook getourmenteerde) engerd in een capuchontrui, die al vroeg broedt op verraad.

De teaser van And you must suffer.

And you must suffer was een voorstelling geweest om in positieve zin diep van slag van te raken als dirigent Andreas Spering meer vuur in Bachs noten had gepompt. Voor de zestien zangers van Cappella Amsterdam, die alles met messcherpe dictie uit het hoofd zongen en daarbij ook nog acteerden, kropen en meanderden, niets dan lof. Het Vlaamse B’Rock is een uitstekend orkest, maar Spering dempte het drama met een wat keurige benadering. Schreeuwkoortjes als Kreuzige, Kreuzige! mogen bloeddorstig kaatsen; hier klonken ze als milde aansporingen. De solisten waren goed, maar weinig uitgesproken, met uitzondering van de dramatische alt Benno Schachtner en de prettige, natuurlijke sopraan Grace Davidson die in het traag genomen Zerfliesse, mein Herze ontroerde.