NRC checkt: ‘Nederland is een vrijgevig land’

Dat zei Jelte van Wieren, directeur Noodhulp van Buitenlandse Zaken op Radio 1.

Presentator Art Rooijakkers tijdens de start van de Nationale Actiedag van Giro555 vanuit het actiecentrum in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De aanleiding

Via Giro555 was woensdagmiddag 20 miljoen euro opgehaald voor slachtoffers van de hongersnood in Noord-Nigeria en Oost-Afrika. Op Radio 1 werd directeur Noodhulp Jelte van Wieren van het ministerie van Buitenlandse Zaken ’s ochtends gevraagd of Nederlanders vrijgevig zijn. Van Wieren: „Nederland is een land waar de bevolking zeer betrokken is bij de noden van mensen in andere landen.” We checken hier of Nederlanders inderdaad vrijgevig zijn als het gaat om financiële hulp aan andere landen.

Lees ook de reportage over de actiedag: Bij pompende muziek innen vrijwilligers miljoenen voor Giro555

En, klopt het?

Er zijn diverse organisaties die onderzoek doen naar de vrijgevigheid van burgers in verschillende landen. De bekendste is waarschijnlijk de World Giving Index van de Charities Aid Foundation. Daarin zakte Nederland in 2016 naar de dertiende plaats, terwijl het in 2015 nog in de toptien stond. Deze wereldwijde index kent drie maatstaven waarop burgers worden bevraagd: ‘helpen van vreemden’ (Nederland in 2016 op plaats 13), ‘geld doneren aan goede doelen’ (Nederland op plaats 9) en ‘vrijwilligerswerk doen’ (Nederland gedeeld op plaats 12). Birma scoort op deze lijst het hoogst. In de toptwintig komen behalve Nederland alleen het Verenigd Koninkrijk en Ierland als West-Europese landen voor.

Volgens buitengewoon hoogleraar René Bekkers van de Vrije Universiteit, directeur van het Centrum voor Filantropische Studies, scoort Nederland ook in andere internationale studies hoog wat het geven aan goede doelen betreft. Hij refereert aan een European Social Survey uit 2002 en een Eurobarometer uit 2004. Daarin scoort Nederland respectievelijk een tweede en een eerste plaats als het gaat om giften aan non-profitorganisaties.

Recenter onderzoek (uit 2011) van het Duitse GfK Verein zet Nederland op de eerste plaats van veertien onderzochte landen met tweederde van de burgers die jaarlijks aan goede doelen geeft.

Nederlanders scoren dus ontegenzeggelijk hoog als het gaat om donaties aan goede doelen en non-profitorganisaties. Maar de bewering die we checken, betreft financiële hulp van Nederlanders aan andere landen. NRC vond twee internationale vergelijkingen over donaties voor rampen in het buitenland: een overzicht door het Centraal Bureau Fondsenwerving van donaties na de tsunami van 2004. Daarin scoorden Nederlanders een vierde plek bij negen onderzochte nationaliteiten. Via Giro555 gaf Nederland per inwoner 11,25 euro. En donaties na de aardbeving in Haïti in 2010. Van de tien door de International Committee on Fundraising Organizations onderzochte nationaliteiten scoorden Nederlanders (4,10 euro per hoofd van de bevolking) een tweede plek na de Zwitsers (7,10 euro).

Conclusie

Nederlanders scoren internationaal gezien hoog als het gaat om donaties aan goede doelen. Dit betreft onder meer, maar niet alleen, hulp aan andere landen. We beoordelen de bewering dat Nederlanders vrijgevig zijn als het gaat om financiële hulp aan andere landen als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl
    • Wilmer Heck