Kabinet wil conflict met Turkije nog niet bijleggen

Diplomatie Nederland wil tot na het referendum in Turkije geen excuses aanbieden voor de faux pas bij het oppakken van twee diplomaten.

Foto: ANP / Koen van Weel

Het kabinet kiest even voor rust in het diplomatieke conflict met Turkije. Lijmpogingen voordat op 16 april de Turkse president Erdogan zijn omstreden referendum heeft gehouden worden weinig zinvol geacht.

Inmiddels is aan Nederlandse zijde al wel intern de conclusie getrokken dat excuses aan Turkije vanwege de behandeling van twee van hun diplomaten onvermijdelijk zijn. De vraag is alleen wanneer deze officieel moeten worden overgebracht.

De Rotterdamse politie hield de twee op zaterdagavond 11 maart aan toen de Turkse minister Fatma Kaya (Familiezaken) de toegang tot het Turkse consulaat werd geweigerd.

Zij hadden een diplomatiek paspoort en mochten daarom niet worden aangehouden en vastgezet. De minister was eerder te verstaan gegeven dat zij niet welkom was en naar Duitsland moest terugkeren. Zij wilde Turkse Nederlanders oproepen ‘ja’ te stemmen voor het door president Recep Tayyip Erdogan uitgeschreven referendum.

De weigering en de nasleep ervan leidden tot een ongekend heftige diplomatieke ruzie met Turkije waarbij Erdogan Nederland onder andere bestempelde als een „nazi-overblijfsel”. Premier Mark Rutte (VVD) noemde die uitlatingen in een reactie „onacceptabel”.

Afwachtend

Nu de verkiezingen voor de Tweede Kamer achter de rug zijn, neemt het Nederlandse kabinet eenzelfde afwachtende positie in als eerder al de Duitse bondskanselier Angela Merkel deed. Ook zij botste met Turkije over het toelaten van Turkse ministers die hun landgenoten in Duitsland wilden toespreken.

Concreet betekent de opstelling van het kabinet dat voorlopig geen pogingen zullen worden ondernomen om de Nederlandse ambassadeur Kees van Rij, die de toegang tot Turkije is ontzegd, op zijn post in Ankara te laten terugkeren.

Met het argument dat de zaak nog in onderzoek is, is Nederland evenmin nu al van plan officieel excuses te maken voor de wijze waarop Kaya en de twee diplomaten door de Rotterdamse politie zijn behandeld.

In de Tweede Kamer zei Rutte hierover vorige week dat „in de chaos van die nacht mogelijk enkele Turkse diplomaten hebben vastgezeten”. Als uit het onderzoek zou blijken dat zij onterecht hebben vastgezeten „betreuren wij dat”, aldus Rutte. De officiële lezing van het ministerie van Buitenlandse Zaken is dat het onderzoek nog loopt.

Volgens oud-minister van Buitenlandse Zaken en ex-diplomaat Ben Bot kan president Erdogan nadat hij zijn referendum heeft gewonnen een „groots gebaar” naar het buitenland maken. Nederlandse excuses zouden hem daarbij dan van pas komen.

    • Mark Kranenburg