Jeugd vooraan in protest tegen Poetin

Rusland De omvang van de demonstraties van zondag verraste de regering. De autoriteiten bereiden zich voor op nieuwe acties.

Demonstraties rond het beeld van Poesjkin, afgelopen zondag in Moskou. Nu zijn er hekken omheen geplaatst wegens „renovatiewerkzaamheden”. Foto’s Alexander Zemlianichenko/AP

Deze week kreeg scholier Pavel (zijn achternaam is om privacyredenen geheim gehouden) een papier van de directeur van school nr. 25 in Tomsk. Het was een oproep voor verhoor in het lokale Centrum voor de Bestrijding van Extremisme – een afdeling van de politie.

Pavel is niet de enige scholier die is verhoord. Volgens de Russische krant Novaja Gazeta heeft een tiental scholieren en studenten in Tomsk een oproep gekregen om te verschijnen in het ‘Centrum E’.

De jongens en meisjes hebben één ding gemeen: ze waren aanwezig bij de protesten van afgelopen zondag. In heel Rusland werd gedemonstreerd tegen de corrupte overheid. De protesten waren de grootste van afgelopen vijf jaar. In Moskou gingen volgens sommige schattingen tot 20.000 mensen de straat op.

De overheid reageerde met massale aanhoudingen. Alleen al in Moskou werden ruim duizend mensen ingerekend – het hoogste aantal, zo meldde de BBC, sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. De willekeur waarmee dat gebeurde, wordt geïllustreerd door een video die op Twitter circuleert. Daarop is te zien is hoe de oproerpolitie ineens op een omstander – een tiener haast – af loopt en hem naar het arrestantenbusje afvoert. Volgens activisten is de jongen veroordeeld tot twaalf dagen cel wegens het ‘niet opvolgen van een bevel van de politie’. Daarvan is in de video niets te zien.

Twitter avatar polinanem ядерный потанцевал Парню с этого видео дали 12 суток за неповиновение законным требованиям полиции. Будем обжаловать. https://t.co/6Z8l6hBY3R

Het aantal aanhoudingen was zo groot dat de politie in Moskou moeite had het aantal gevangenen onder te brengen. Mensenrechtenactivisten maakten melding van overvolle cellen, een gebrek aan bedden en eten en drinken. „ De arrestanten zijn onderworpen aan marteling”, schreef Vladimir Osetsjkin van de organisatie Gulagu.net in een klaagschrift aan het Russische openbaar ministerie.

Maandag werden de zaken tegen de arrestanten in ijltempo afgehamerd. Er werden straffen opgelegd van tussen de zeven en de dertig dagen cel. Oppositieleider Aleksej Navalny, organisator van het protest, kreeg vijftien dagen. Dertien stafleden, die vanuit Navalny’s kantoor een livefeed over de protesten verzorgden, kregen korte straffen.

Voor sommige arrestanten ziet het er mogelijk slechter uit. In Moskou liep een agent ernstig hoofdletsel op. Het OM is zaken begonnen wegens geweld en doodslag op de politie. Op die feiten staan lange celstraffen. Woensdag werd ook bekend dat de officier van justitie persoonlijke spullen van Navany in beslag had genomen wegens een onderzoek naar ‘vandalisme’. Als Navalny daarvoor wordt veroordeeld, kan de rechter celstraf opleggen.

Lees ook: Protesten in Rusland: van Vladivostok tot Smolensk de straat op

Scholierenopstand

De protesten van zondag waren zo groot dat zelfs de staatsmedia er aandacht aan moesten besteden – zij het zo kort mogelijk. President Poetins woordvoerder Dmitri Peskov liet weten dat er „aanwijzingen” zijn dat veel tieners de straat op zijn gegaan omdat hun geld is beloofd. Peskov kwam niet met bewijzen.

Het aantal jongeren onder de demonstranten was inderdaad opvallend. Onder de arrestanten in Moskou waren 46 minderjarigen. De weinige onafhankelijke media in Rusland besteedden deze week veel aandacht aan de ‘scholierenopstand’ .

De autoriteiten bereiden zich ondertussen voor op nieuwe protesten. Deze week werd het Poesjkinplein in Moskou – de plek waar de demonstranten zich verzamelden – afgesloten. Dinsdag werden er hekken geplaatst. Volgens de gemeente moet het monument van de grote dichter dringend worden gerestaureerd. De werkzaamheden duren de hele zomer. Bijkomend voordeel: voorlopig kan er op het plein niet worden gedemonstreerd.

    • Steven Derix