Brussel wil dat EU-landen gelijke uitreispremies geven

Europees migratiebeleid Brussel bepleit effectievere terugkeer van afgewezen asielzoekers. Berlijn wil beperking visa buitenlandse leiders die niet meewerken.

Uit Nigeria afkomstige asielzoekers wachten op de luchthaven van Tripoli, Libië, op vrijwillige repatriatie. Foto Mahmud Turkia/AFP

De Europese Commissie wil dat afgewezen asielzoekers in alle EU-landen dezelfde uitreispremie krijgen. Zo moet worden voorkomen dat migranten gaan ‘winkelen’. Het is een van de voorstellen om het uitwijzingsbeleid binnen de EU te harmoniseren.

Het huidige terugkeerbeleid is niet effectief, zei minister Carmelo Abela van Binnenlandse Zaken van Malta, de halfjaarlijkse voorzitter van de Europese Raad van ministers. In Duitsland kunnen migranten die vrijwillig terugkeren, tot vijfduizend euro krijgen. In Tsjechië krijgen ze niets.

Daarnaast pleit Duitsland voor harde maatregelen tegen leiders van Afrikaanse en Aziatische landen die niet willen meewerken aan terugkeer. „Als een land zijn eigen burgers niet wil terugnemen, moet het begrijpen dat het visumbeleid dat het mogelijk maakt naar Europa te reizen, niet zo genereus is als het was, misschien zelfs voor de leiders van het land”, zei minister De Maizière (Binnenlandse Zaken) op een vergadering van EU-ministers maandag in Brussel.

Van de afgewezen asielzoekers gaat ongeveer een derde ook daadwerkelijk het land weer uit, zegt Commissievoorzitter Juncker. In een rapport van begin deze maand neemt de Europese Commissie de positie van Nigerianen als voorbeeld, na Syriërs en Afghanen de derde nationaliteit van mensen die over zee naar Europa proberen te komen. In 2016 zijn er 37.000 Nigerianen over zee gekomen en zijn er ruim 47.000 asielaanvragen ingediend. Gemiddeld wordt slechts 8 procent daarvan toegewezen. Bij stroomlijning van de asielaanvragen door Nigerianen (onder andere door beroepsmogelijkheden voor deze groep te beperken) hoort volgens Brussel ook stroomlijning van het terugkeerbeleid – vrijwillig vertrek is voor het betrokken EU-land vrijwel altijd goedkoper dan gedwongen uitzetting.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie, de instantie die meestal vrijwillige vertrekkers begeleidt, zijn vorig jaar 81.575 mensen vrijwillig vertrokken uit EU-landen. Een effectiever terugkeerbeleid moet volgens de Europese Commissie potentiële bootvluchtelingen ontmoedigen en „het business model van migrantensmokkel verstoren.”

    • Marc Leijendekker