Artsen zien niets in wet voltooid leven

Beroepsgroep

Artsenfederatie KNMG denkt dat de meeste mensen genoeg hebben aan de huidige euthanasiewet, die „een brede reikwijdte” heeft.

Artsen willen niet dat er een wet komt die het mogelijk maakt gezonde mensen te helpen bij zelfdoding als zij hun leven voltooid achten. Zij vrezen dat deze leidt tot „uitholling van de bestaande euthanasiepraktijk”.

Dit blijkt woensdagavond uit een rapport van artsenfederatie KNMG, die meer dan 1.400 artsen consulteerde. Het kabinet, inmiddels demissionair, besloot in oktober vorig jaar dat er een ‘voltooidlevenwet’ moest komen die de zelfgekozen dood van niet-zieke mensen zou faciliteren, onder toezicht van een stervensbegeleider.

Deze wet zou naast de bestaande euthanasiewet uit 2002 komen, waarin is opgenomen dat mensen die „ondraaglijk en uitzichtloos lijden” in aanmerking komen voor euthanasie. Het grote verschil: de bestaande wet is voor ernstig zieke, vaak terminale, patiënten. Dit kunnen ook dementerenden zijn of mensen met een meerdere ouderdomsklachten. De nieuwe wet zou ook voor ‘gezonde’ mensen gelden, die bijvoorbeeld eenzaam zijn. De verplichte tussenkomst van een arts zou vervallen. Wel zal er een stervensbegeleider betrokken bij moeten zijn.

Lees ook het achtergrondstuk: Huiver bij artsen voor nieuwe wet

In het rapport, woensdagavond openbaar gemaakt, schrijft de KNMG dat de meeste mensen met een euthanasiewens al geholpen kunnen worden onder de huidige wet, die „goed functioneert” en „een brede reikwijdte” heeft.

De bezwaren van de artsen zijn in lijn met die van de commissie-Schnabel, die op verzoek van het kabinet in februari 2016 na jarenlang onderzoek negatief adviseerde over een aparte voltooidlevenwet. De verbazing in Den Haag was groot toen het kabinet enkele maanden later toch een nieuwe wet voorstelde.

‘Leeftijdsgrens discriminerend’

De artsen menen dat het kabinetsvoorstel rammelt. De beoogde in te voeren leeftijdsgrens noemt KNMG-voorzitter René Héman „discriminerend”. Daarnaast vraagt KNMG zich af wie volgens de nieuwe wetgeving de dodelijke middelen zou moeten toedienen. Héman: „En wat als er iets misgaat? Moet ik als dokter dan toch komen en ingrijpen?”

Politiek gezien komt de brief op een pikant moment. Woensdag werden de eerste inhoudelijke gesprekken gevoerd voor een mogelijk kabinet van VVD, D66, CDA en GroenLinks. Aan de onderhandelingstafel belooft de voltooid leven-discussie al lastig te worden. Het CDA is tegen, maar zo’n wet geldt juist als een van de ‘zelfbeschikkingsjuwelen’ van D66. De ChristenUnie, die mogelijk later in de formatie een rol gaat spelen, heeft al gezegd niet in een regering te gaan met partijen die het voorstel steunen. Ook brisant: de KNMG stuurt het rapport naar de informateur. Dat is Edith Schippers (VVD), die als minister van Volksgezondheid zelf met het voltooidlevenplan kwam.

D66-Kamerlid Pia Dijkstra werkt parallel aan een vergelijkbaar wetsvoorstel over voltooid leven. Dat wil haar partij later aan de Tweede Kamer voorleggen. In Nederland krijgen jaarlijks zo’n 5.500 mensen euthanasie.

Lees ook het commentaar van NRC: Negatief advies KNMG weegt zwaar, maar kent beperkte medische blik
    • Enzo van Steenbergen