Toch nepnieuws uit verkiezingstijd en de inhoud doet er ook nog toe

De Haagse Stemming De Haagse Stemming houdt je drie ochtenden per week (di-do-za) op de hoogte van de formatie. Wie zich inschrijft voor de nieuwsbrief, ontvangt deze nog vroeger.

Goedemorgen! De speculatie over de nieuwe bondscoach is niets vergeleken bij de aannames over hoe onmogelijk de samenwerking tussen de vier nu (in)formerende partijen is. In NRC daarom een blik op de inhoud. Hoe ver lopen de standpunten van CDA en GroenLinks nu eigenlijk uiteen? Khadija Arib weet vandaag of ze haar Kamervoorzitterschap moet verdedigen. En door Wilders gedeeld nepnieuws leidt tot bedreigingen.

SPELEN IN DE ZANDBAK: Edith Schippers bood gisteren haar verslag als verkenner aan en maakte een doorstart als, enige, informateur. Ze gaat onderhandelingen leiden tussen haar eigen VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Dat was allemaal ruim voor het weekend bekend, dus het ‘nieuws’ in haar verslag van 23 pagina’s zat in de leuke details en slimme opzetjes die tijdens en na de kabinetsformatie uitgespeeld kunnen worden. Zo zette Roemer de deur naar de VVD op een kier, deed Klaver dat naar gedogen en was het Wilders die niet verder wilde praten met de rest. Volgens het FD “ademt (het verslag) de sfeer van een opstel over een dagje in de zandbak” waarin de jongetjes omstebeurt zeggen met welke winnaars en losers ze wel en niet willen spelen. Het AD voorziet juist een schaakspel.

Aversie: Bij gebrek aan inhoudelijke berichten van de formatietafel staan de ochtendkranten weer vol analyses over hoe weinig de partijen, die vandaag opnieuw aanschuiven elkaar zien zitten. De Telegraaf benadrukt nogmaals hoe CDA’ers GroenLinks stom vinden. De Volkskrant schrijft hoe Klaver alleen relevant kan blijven als hij zich rekkelijk opstelt. Uiteraard liggen de standpunten van de vier partijen ver uit elkaar, maar is de aversie echt zo groot? Het is voor iedereen in deze fase natuurlijk vooral belangrijk dat ze hun onderhandelingspositie versterken door niet al te enthousiast over te komen. Wat dat betreft heeft D66 in deze samenstelling het minst te eisen.

De inhoud: Hoe onverenigbaar zijn de standpunten van groen-rechts, christelijk-liberaal en conservatief-progressief nu eigenlijk? Marike Stellinga en Philip de Witt Wijnen legden de verkiezingsprogramma’s van de vier partijen aan de formatietafel nog eens naast elkaar en vergeleken die op zeven onderwerpen. Opvallend: op een paar punten is grote eensgezindheid. Geen partij wil de AOW-leeftijd weer verlagen en de analyses van wat er mis is aan de arbeidsmarkt, het pensioenstelsel en het belastingstelsel ontlopen elkaar niet gek veel. Maar de oplossingen voor die problemen weer wel. En dan hebben we het nog niet eens over nivelleren, milieu, vluchtelingen en wiet. Lees hier het zeer inhoudelijke stuk met inzichtelijke grafieken over hoe voorgenomen beleid van verschillende partijen uiteenloopt.

ARIB HOUDT HAMER: Vanochtend om tien uur sluit de aanmelding van kandidaten voor het Kamervoorzitterschap. De PvdA lijkt in ieder geval één belangrijke post te behouden, want tot nu toe hebben zich geen tegenkandidaten voor Khadija Arib gemeld. Ook Martin Bosma forceert geen verkiezing maakte hij gisteren bekend. Hij weet dat een PVV’er als voorzitter controversiëler is dan een moslima met twee paspoorten. Al weerhield dat hem er een jaar geleden niet van zich kandidaat te stellen - een actie waarmee hij Arib mogelijk juist in het zadel hielp.

WAT WIJ LEZEN:

Groen en poen: NRC-columnist Menno Tamminga onderzoekt de combinatie van ‘groen en poen’. De plannen van de werkgeverslobby en GroenLinks vertonen duidelijk overlap als het aankomt op het vergroenen van de economie, schrijft hij, maar ter rechterzijde van het politieke spectrum weten partijen zich hier geen raad mee. Wat betekent dat voor een mogelijke coalitie?

Lobbyisten: Trouw beschrijft hoe lobbyisten met sms’jes naar Halbe Zijlstra en advertenties in de krant proberen het formatieproces te beïnvloeden. De echte kunst is misschien wel om te zorgen dat je sector niet wordt genoemd in een regeerakkoord.

Nepnieuws en bedreigingen: Het gerucht dat de verkiezingen en/of het tellen van de stemmen niet eerlijk zijn verlopen, is onder sommige PVV aanhangers hardnekkig. Wilders zelf deelde vlak na verkiezingsdag een bericht dat een GroenLinks-medewerkster voorzitter was van een Hilversums stembureau en dat daardoor misschien PVV-stemmen waren verdwenen. Dat bericht bleek niet te kloppen, want de betreffende activiste had vanwege haar politieke profiel niet op een stembureau mogen werken van haar eigen gemeente, ontdekte Enzo van Steenbergen. Maar sindsdien is de 22-jarige wel ondergedoken omdat in het bericht ook werd opgerakeld dat ze een jaar geleden had geopperd Wilders te stenigen. “Duidelijk cynisch bedoeld”, zegt zij. Wilders wil aangifte doen.

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de verkiezingsuitslag en de formatie. De Eerste Kamer beslist welke wetsvoorstellen controversieel worden verklaard en pas worden behandeld na de beëdiging van een nieuwe regering (associatieverdrag Oekraïne, anyone?). Morgen beslist de Tweede Kamer definitief of Arib voorzitter mag blijven. De Kamer hoopt ook deze week nog te debatteren over de diplomatieke rel met Turkije.

QUOTE VAN DE DAG

“Ik ben vreselijk boos op Wilders, want hij weet donders goed dat zijn achterban de berichten gelooft die hij op Facebook deelt”

Blogger en feministisch activiste Anne-Fleur Dekker in NRC.

    • Emilie van Outeren