Het machtsvacuüm rond Oranje vult zich

Tegen Italië was in de eerste wedstrijd na het ontslag van Danny Blind een zege altijd ver weg. Belangrijkste vraag: hoe moet het verder?

Centrale verdediger Bruno Martins Indi stopt stijlvol de bal. Foto Michael Kooren/Reuters

De reconstructie van Oranje is begonnen, dinsdagavond 28 maart. Niet op het veld – waar weinig lijn te ontwaren was in het soms enthousiaste maar steeds ineffectievere spel van een ploeg in mineur. Wel in de posities die worden ingenomen, territoria die worden afgebakend, het machtsvacuüm dat zich vult. Er gloort een dageraad, nu nieuwe oude sterke mannen in het gevallen voetballand zich zijn begonnen te roeren. Op fluistertoon, maar toch.

Louis van Gaal die zou denken aan een bestuursrol bij de KNVB en Oranje-aanvoerder Arjen Robben die met mede-vedette Wesley Sneijder „inspraak wil” bij de keuze van een nieuwe bondscoach. Het is allemaal tekenend voor het gebrek aan vertrouwen dat in technisch directeur Hans van Breukelen gesteld wordt momenteel. „Wij zitten veertien jaar bij Oranje”, zei Robben tegen de NOS. „We weten wat voor groep we nu hebben en wie daar bij zal passen.”

De oefenwedstrijd tegen Italië, dinsdagavond in het stadion dat nog altijd Amsterdam Arena heet, tegen Italië leverde weinig inzichten op. Het Nederlands elftal verloor de eerste interland zonder de ontslagen bondscoach Danny Blind met 2-1. Het oefenduel verzandde in een voetbalpotje waar weinig van zal bijblijven – behalve dan het treurige tijdsgewricht waarin de wedstrijd vanuit Oranje-perspectief plaatshad.

Zege was altijd ver weg

Dat alles op een avond van toekijkende grootheden – Van Gaal, Clarence Seedorf, Fabio Capello, bankzitter Robben, bankzitter Sneijder, bankzitter Gianluigi Buffon – aan het slot van een interlanddubbel waarin het Nederlands elftal zich zaterdagavond in Bulgarije als een pupillenteam had laten wegzetten. Die 2-0 nederlaag kostte Blind zijn baan. Tegen Italië richtte de lamgeslagen ploeg zich onder interim-bondscoach Fred Grim wat op, maar een zege was altijd heel ver weg.

Het voelde vertrouwd wankel aan: op de gelukkige 1-0 van Nederland (eigen doelpunt Alessio Romagnoli) in de tiende minuut volgde direct de 1-1 van Italië in de elfde. Het zijn het soort repeterende ontwikkelingen in een wedstrijd van Oranje, met een vrije bal zo tragikomisch verdedigd door Wesley Hoedt. Matige timing, zo in de voeten gekopt van Eder die zuiver diagonaal raak schoot. Leonardo Bonucci kopte na een half uur de 2-1 binnen uit een corner waar geen Oranjehemd doortastend bij zat.

Voor Grim al met al een onvergetelijke ervaring, al overheerste bij hem de triestheid van het ontslag van zijn vriend Blind in deze „sombere periode” voor Oranje. Hij verraste enigszins met een aanval met Memphis Depay, Jeremain Lens en Promes. Veel beweging, niet zo veel dreiging. De 17-jarige stopper Matthijs de Ligt werd na zijn horrordebuut in Oranje afgelopen zaterdag weer tot de bank verwezen. Verder leed bleef hem bespaard, al kan je ook zeggen dat juist nu zijn gestuntel in de openingsminuten in Sofia blijft branden op de ziel en op het netvlies van de natie.

Lees ook: Wie moet Blind opvolgen? Na zijn ontslag analyseerden we drie belangrijke kandidaten.

De Boer en Van Gaal

Verder dus vooral geroezemoes over hoe nu verder met het Nederlands elftal. In de lobby van het stadion zie je dan Guido Albers, zaakwaarnemer van Frank de Boer, die al zei dat De Boer het niet gaat doen. En Van Gaal zat, met dat vorstelijke aura van hem. Kan hij de roep weerstaan? Een derde keer Nederland leiden tijdens een WK-kwalificatie? Hij heeft volgens Algemeen Dagblad en De Telegraaf laten doorschemeren dat hij dat niet gaat doen. Maar hij wil wel praten met de KNVB, over een bestuursfunctie. Mits er een plan ligt.

Lees ook: Danny Blind kreeg nooit greep op Oranje.

Hij – mogelijk bondsredder – zat daar in de Arena op uitnodiging van Clarence Seedorf, die benoemd werd tot bondsridder. De 87-voudig international speelde negen jaar geleden voor het laatst in Oranje en nam afscheid van het publiek waarmee hij een generatie geleden zo’n moeizame band had. „Natuurlijk wil ik jullie bedanken, jullie staan wereldwijd bekend als nummer één trouwste supporters”, sprak hij plechtig vanaf een vel papier. Hij zag niet om in wrok.

Zijn woorden waren balsem op de Oranje-ziel, al is meer nodig dan een dinsdagavond vriendschappelijk voetbal en de presence van de fascinerende mens Seedorf. Een vuist maakte Oranje pas weer toen invaller Wesley Sneijder venijnig uithaalde vlak voor tijd, twee keer knap gepakt door de 18-jarige doelman Gianluigi Donnarumma. Wie gaat in deze makke ploeg het vuur ontbranden?

    • Bart Hinke