Nederland probeert klimaat te redden van Trump

Conferentie in vs De Nederlandse regering wil in de VS verzet organiseren tegen Trumps plannen om het akkoord van Parijs af te breken.

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Milieu, PvdA) Foto Lex van Lieshout

De Nederlandse overheid probeert invloed uit te oefenen op het klimaatbeleid van de nieuwe Amerikaanse regering van president Donald Trump. Demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma (Milieu, PvdA) organiseert – waarschijnlijk al in mei – in de VS een conferentie met de titel ‘Climate First’ – een knipoog naar Trumps campagneslogan ‘America First’.

Doel van de conferentie is om, zoals Dijksma het in een telefoongesprek formuleert, „te laten zien dat de trein die in december 2015 [met het klimaatakkoord van Parijs, red.] in beweging is gekomen, niet meer te stoppen is. Zelfs niet door de president van de Verenigde Staten.”

Donald Trump heeft al tijdens zijn verkiezingscampagne gezegd dat hij het liefst af wil van het klimaatakkoord. Voorlopig lijkt hij niet zo ver te gaan. Maar dinsdag maakte hij wel een einde aan het klimaatbeleid van zijn voorganger Barack Obama. Dat is zijn ogen te duur en kost veel banen. „Weggegooid geld”, vindt Trump.

Flink stuk onder de twee graden

De federale overheid lijkt in de VS lijkt terug te grijpen naar zijn fossiele verslaving, zegt het Nederlandse kabinet in een eerste reactie. Dijksma is zeer bezorgd en vraagt zich af of de doelen die zijn vastgelegd in het akkoord van Parijs (de gemiddelde temperatuurstijging wereldwijd een flink stuk onder de twee graden Celsius houden) zonder Amerikaanse betrokkenheid nog gehaald kunnen worden.

Die bezorgdheid was voor Nederland aanleiding om het conferentieplan in februari te bespreken tijdens een overleg met Europese ministers van Milieu. Het plan kreeg steun van de Europese Commissie en landen als Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk en Luxemburg, aldus Dijksma. Ze gaat er vanuit dat die landen ook aan de conferentie deelnemen. Daarnaast zullen Amerikaanse staten en progressieve steden, waarvan sommige de plannen van president Trump afwijzen, meedoen. En waarschijnlijk ook Canadese staten en steden, en het ‘kleine eilandstaatje’ Aruba. Dijksma werkt nauw samen met gouverneur Jerry Brown van Californië, de zesde economie ter wereld. „Maar ook de federale Amerikaanse overheid is van harte uitgenodigd”, aldus Dijksma.

De conferentie heeft niet één duidelijk doel. Volgens Dijksma gaat het er niet alleen om een podium te geven „aan al die goedwillende krachten die hun schouders eronder willen zetten”. Maar het is ook de bedoeling om concrete afspraken te maken. Zo wil Californië graag samenwerken met Nederland en Europa bij het verduurzamen van het wegverkeer, bijvoorbeeld door het stimuleren van elektrisch rijden. Verder hoopt Dijksma op steun voor het beprijzen van koolstof, waar ze zich al langer voor inzet.

De vraag is waarom de Amerikaanse regering belangstelling zou hebben voor zo’n bijeenkomst. Volgens Dijksma heeft ze ook wat te bieden. Trump vreest dat klimaatbeleid ten koste gaat van het bedrijfsleven en van de werkgelegenheid. Op de conferentie wil ze juist laten zien dat die twee heel goed samengaan.

Dijksma is niet bang dat het organiseren van zo’n conferentie de relatie tussen Nederland en de VS zal schaden.

Banen in de ‘oude economie’

Dijksma wijst erop dat het kabinet de Sociaal Economische Raad om advies heeft gevraagd over de gevolgen van de energietransitie voor de werkgelegenheid. „Niemand heeft het over de vraag wat we moeten met de banen van al die mensen in de ‘oude economie’,” aldus de staatssecretaris. „Hoe zorgen we dat we ook bij die groepen draagvlak hebben voor deze noodzakelijke verandering?”

Lees ook: Interview Jill Stein, leider van de Amerikaanse Groenen: ‘Trump heeft het activisme nieuw leven ingeblazen’

Dijksma wil daarmee niet suggereren dat Trump ook wel gelijk heeft.

„Wat ik suggereer is dat er meer aandacht moet zijn voor de werkgelegenheidseffecten van de energietransitie. Dat kun je niet buiten de orde verklaren, zoals sommigen in de milieubeweging doen.”

Politici willen mensen bestaanszekerheid bieden. Daarin verschillen Trump en Dijksma niet van elkaar.

De vergelijking met minister Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA), die met het steunfonds ‘She Decides’ reageerde op het besluit van Trump om geen ontwikkelingsgeld meer te geven voor abortus en kraamzorg, dringt zich op. Zij kreeg daarvoor veel positieve aandacht en werd met voorkeurstemmen gekozen. Maar volgens Dijksma gaat de vergelijking niet op. Deze conferentie past gewoon in het Nederlandse beleid.

Dijksma is niet bang dat het organiseren van zo’n conferentie de relatie tussen Nederland en de VS zal schaden.

„Het is een brede bijeenkomst en we praten in alle openheid over de vraag hoe we de doelen van Parijs kunnen realiseren. Wereldwijde is er een beweging die zegt: we gaan nu doorpakken. We laten dit niet meer uit onze handen vallen.”