Kijkshop schrapt winkels en zet in op online

Sluiting winkels

Kijkshop, bekend van de koopwaar in vitrinekasten, gaat twintig winkels sluiten. Er is gekozen voor een ‘online first’-aanpak.

De bekende vitrines vol artikelen in een vestiging van Kijkshop aan de Burgemeester De Vlugtlaan in Amsterdam. Foto’s Olivier Middendorp

In de winkel aan de Burgemeester De Vlugtlaan in Amsterdam is op het eerste gezicht weinig te merken van de aangekondigde sluiting van twintig Kijkshop-filialen. Klanten blijven in- en uitlopen. Ze stoppen voor de torenhoge, soms halflege vitrines: de bezoekers vóór hen hebben de wifi-kabel, het pakje darts of de snelkookpan al gekocht. Dagjesmensen die genieten van het zonnige weer, lopen toch even naar binnen. Ze komen er normaal niet, is de veelgehoorde verklaring, maar omdat het zo mooi is buiten lopen ze toch door de winkelstraat. Dan kunnen ze net zo goed naar binnen om „gewoon even te kijken”.

Het plaatje steekt schril af tegen het nieuws dat dinsdag bekend werd. Bijna een kwart van de Kijkshop-winkels moet dicht. Het concern draaide een netto-omzet van 182 miljoen tussen mei 2014 en eind 2015, maar kwam uit op een verlies van 20 miljoen euro, zo staat in het jaarverslag over 2015. Ook voor 2016 werd daarin een fors verlies verwacht. De boosdoener: de economische crisis, volgens een persvoorlichter van het bedrijf. Wel steeg de omzet sinds het najaar van 2016 weer, aldus Kijkshop.

In 2015 werd Kijkshop verkocht aan de Zweedse investeringsfirma Listérus & partners Capital Advisors. De nieuwe eigenaars besloten deze week over te gaan tot het sluiten van twintig Kijkshops.

Dit leidt vooralsnog niet tot een ontslaggolf, aldus Kijkshop. „Werknemers met een vast contract worden overgeplaatst naar andere filialen.”

Ouderwets concept

Sinds het is ingehaald door modernere concurrenten als Mediamarkt en webshop Coolblue probeert Kijkshop het ouderwetse concept te vernieuwen. Er is gekozen voor een ‘online first’-aanpak, aldus Kijkshop. „Kijkshop heeft nu een responsive website en 2-uurslevering van online bestellingen in Nederland geïntroduceerd.” Het sluiten van de winkels komt vooral „door het optimaliseren van onze winkelportfolio”, voegt de woordvoerdster daaraan toe.

„We begonnen jaren geleden al een dalende lijn te zien”, zegt Maarten Oost, die totdat hij in 2011 overstapte naar een ander retailbedrijf, filiaalmanager van de Kijkshop in Zeist was. „Dan ga je dingen proberen.”

Lees ook: Blokker sluit één op de drie Belgische filialen

Oost begon in 2005 bij de Kijkshop. „Toen zag alles er rooskleurig uit. Het waren drukke tijden.” Het waren de hoogtijdagen van het klassieke Kijkshop-concept dat uit 1973 stamt: in de vitrinekasten mocht de klant alle waren bekijken, om vervolgens op een kaartje een bestelling in te vullen. In de jaren 70 een succesformule, waar Kijkshop ook nu niet van af wil zien. Op het hoogtepunt in 1995 had het bedrijf 125 winkels. Daar zijn er straks nog 67 van over.

Foto Olivier Middendorp

Zowel de vitrines als de kaartjes zijn altijd gebleven. „Maar vitrines werden kleiner gemaakt en er kwamen pallets voor producten buiten de vitrine. Ook kregen we de bijou-afdeling erbij”, herinnert Oost. De regels voor personeel werden strenger. De bezetting werd kleiner. „Maar dat is in veel winkels zo. De bezoekersaantallen lopen behoorlijk terug.” Hij zou het jammer vinden als de Kijkshop verdwijnt. „Dat zou niet goed zijn voor het straatbeeld.”

Ook het publiek van de Kijkshop is veranderd. Vroeger kreeg Oost misschien één vraag per dag over het aanbod. Maar in 2011, kort voordat hij de keten verliet, moesten werknemers van het bedrijf „de gebruiksaanwijzing lezen” van alles dat de winkel aanbood. „Mensen hebben steeds meer eisen. Ze willen weten wat ze kopen.” Informatie op de vitrines plakken bleek niet meer genoeg.

Tegen de trend in

Riek Kok (75) komt nog regelmatig in de Kijkshop. Ze maakt zich geen zorgen over de winkel, zegt ze – toch neemt ze de filiaalmanager even ter zijde om te vragen of de zaak blijft bestaan. Ja, is het antwoord.

Winkelend publiek dinsdag, zoals vrouwen met hoofddoek strak over het haar die de kookwaar bekijken, lijken bewust tegen de grote winkeltrends in te gaan: waar Nederlanders in 2015 ruim 40 procent van dit soort aankopen online deed, hebben veel klanten in de bakstenen Kijkshop daar helemaal geen zin in. Zo ook Wim (88), die weinig van computers af weet of Cees (73), die liever „even op een loopie” komt bij de Kijkshop dan dat hij online iets bestelt. „Ik vind het geen prettig idee om mijn bankgegevens online in te voeren.” Bij de vitrine met telefonie-apparatuur staat hij te weifelen over een aankoop. „Wat als ik nu iets bestel en morgen voor een gesloten deur sta?”

    • Len Maessen