Psychiatrisch onderzoek naar oud-woordvoerder Wilders

Er zal worden bekeken of Michael Heemels toerekeningsvatbaar was in de jaren dat hij geld van zijn partij verduisterde.

Ex-fractievoorzitter Michael Heemels van de PVV Limburg. Foto Remko de Waal/ANP

Waren verslavingen aan alcohol en cocaïne wel de grootste problemen van de PVV’er Michael Heemels? Officier van justitie Martin Scharenborg vroeg het zich dinsdag hardop af tijdens de regiezitting in de rechtszaak tegen de voormalige woordvoerder van Geert Wilders en ex-fractievoorzitter van de Partij voor de Vrijheid in Provinciale Staten van Limburg. ,,Hij had in elk geval ook een koopverslaving, een gelduitgeefverslaving, een boven-zijn-stand-leefverslaving.”

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) verduisterde of stal Heemels tussen begin 2012 en eind februari 2016, toen hij zichzelf aangaf, in totaal zo’n 177.000 euro. Het ging om geld van de provincie dat bestemd was voor de het functioneren van de fractie. Heemels was behalve fractievoorzitter ook penningmeester. Een kascontrolecommissie ontbrak.

Scharenborg rekende voor dat ruim 80.000 euro van het door het OM genoemde bedrag van 177.000 euro opging aan luxe uitgaven (onder meer reizen, computers en uitgaven bij de juwelier). Daarnaast werd nog eens 47.000 euro aan contant geld gepind, waarvan volgens de officier van justitie niet duidelijk is of dat geld werd gebruikt voor verdovende middelen. Justitie verdenkt Heemels behalve van verduisteren of stelen van fractiegelden ook van het maken van vervalste verantwoordingen, loonopgaven en facturen. ,,Geraffineerd gedrag, niet bepaald acties van een junk die alleen maar uit is op de snelle kick.”

Lees ook: Voormalig PVV-woordvoerder stal 175.000 euro uit partijkas

Verslaving

Volgens Gertjan van Oosten, advocaat van Heemels, liet zijn cliënt geen 177.000 euro maar een kleine 140.000 euro verdwijnen en valt vrijwel alles wel te verklaren door de alcohol- en drugsverslaving van zijn cliënt. Die zou zijn versterkt door ,,het werken in buitengewoon stressvolle omstandigheden” in Den Haag en Maastricht. Van Oosten vroeg de rechtbank om psychiatrisch onderzoek. Volgens hem oordelen meerdere behandelaars dat Heemels door intensief gebruik van verdovende middelen het onderscheid tussen goed en kwaad nauwelijks meer kon maken.

Officier van justitie Martin Scharenborg vond een onderzoek door een psychiater niet nodig. ,,Het zou betekenen dat elke automobilist die rijdt onder invloed of elke junk die straatovervallen pleegt zich ook zou kunnen beroepen op ontoerekeningsvatbaarheid. Daarvan is sprake, als iemand geld achteroverdrukt, het vervolgens in de lucht gooit en roept: ‘Ik ben gek. Ik ben een vliegtuig.’ ”

De rechtbank besloot het verzoek van de advocaat toe te wijzen, omdat het ,,voldoende” was onderbouwd. Heemels zal worden onderzocht door een onafhankelijke psychiater.

Sprookjeswereld

Heemels zei dinsdag dat hij tussen begin 2012 en begin 2016 ,,in een sprookjeswereld” leefde. ,,Ik kocht dingen waar ik me nu voor schaam en zou dat zeker niet hebben gedaan, als ik nuchter was.” Hij zei opgelucht te zijn dat de strafzaak nu begint. ,,Die hing al die tijd als een zwaard van Damocles boven me. Dat gaf veel spanning.”

Van Oosten vertelde dat de ex-politicus sinds het publiek worden van de zaak intern en ambulant is behandeld door verslavingsklinieken in Nederland en Schotland en door psychiater Bram Bakker. Nog altijd zou sprake zijn van “een precair evenwicht”. Heemels kende een paar keer een terugval, onder meer toen zijn vriendin vorige zomer bij hem vertrok. Hij slikt medicatie om zijn verslavingsgevoeligheid te verminderen, rust in zijn hoofd te krijgen, te kunnen inslapen en depressieve gevoelens tegen te gaan.

Van een strafeis was tijdens de regiezitting nog geen sprake. Scharenborg liet al wel doorschemeren dat hij ,,gezien de zwaarte van het tenlastegelegde” om een gevangenisstraf zal vragen.

De zaak tegen Heemels wordt na het onderzoek van een onafhankelijke psychiater en de reclassering inhoudelijk behandeld tijdens een rechtbankzitting op 4 juli. Dan zal ook iemand namens de benadeelde Limburgse PVV-fractie het woord voeren.

    • Paul van der Steen