Congo stevent af op politiek geweld

Democratische Republiek Congo President Joseph Kabila weigert de oppositie tegemoet te komen. Hij wil koste wat kost aanblijven. Hij dreigt zijn land in chaos te storten.

Joseph Kabila in 2013. Foto Tiksa Negeri/File Photo/Reuters

De katholieke bisschoppen van Congo hebben maandagavond hun bemiddelingspoging tussen regering en oppositie opgegeven. Hiermee in Congo’s politieke toekomst opnieuw onzeker geworden. Dinsdag braken volgens Reuters sporadisch rellen uit in de hoofdstad Kinshasa.

Tegen het einde van afgelopen jaar dreigde Congo te ontploffen door talrijke betogingen tegen de overheid, waarbij tientallen doden vielen. De ambtstermijn van president Joseph Kabila liep eind vorig jaar af en de oppositiepartijen weigerden hem verder als staatshoofd te erkennen. Door de bisschoppen kwamen de partijen weer aan tafel te zitten en werd er zelfs op Oudejaarsavond een principe akkoord bereikt.

Maar over de details en de uitwerking van deze overeenkomst moest nog worden overlegd. Volgens de bisschoppen willen de politici echter geen concessies meer doen en daarom gooien de geestelijken de handdoek in de ring.

Lees ook: Activisten pogen de stelende elite in Congo te verdrijven

Overgangsperiode

Volgens het akkoord zou Kabila een lid van de oppositie benoemen om de overgangsperiode te leiden. Dat is niet gebeurd. De regering beloofde in het akkoord nog voor het einde van het jaar verkiezingen te houden, een belofte waarop ze enkele weken geleden terugkwam met de mededeling dat „er geen geld is om verkiezingen te organiseren”.

Mede door de grote politieke instabiliteit de afgelopen maanden zijn er op tientallen plaatsen in het land gevechten uitgebroken. De meest gewelddadige zijn in het centrum van het land in de regio Kasai. Het conflict begon met de omstreden benoeming van Jean-Pierre Mpandi als traditioneel stamhoofd, de zogeheten Kamuina Nsapu. In Congo worden stamhoofden op traditionele wijze aangewezen en vervolgens erkend door de staat. Maar dit keer weigerde de staat dat. Er braken grootschalige gevechten uit waarbij in augustus Mpandi omkwam, waarna de militie Kamuina Nsapu het licht zag.

Lees ook: Geweld barst los in Congo nu Kabila niet wil vertrekken

Massagraven

Zowel het regeringsleger als de militie is verantwoordelijk voor het geweld, waarbij sinds januari meer dan 400 mensen werden gedood en ruim 200.000 mensen ontheemd raakten. Er zijn massagraven gevonden met lijken van militieleden terwijl de militie tientallen politieagenten heeft onthoofd.

In het gebied werden dinsdag de lichamen twee medewerkers van de Verenigde Naties gevonden, evenals het lichaam van hun Congolese tolk. Zij waren samen met drie andere Congolezen op pad in het Afrikaanse land. Het duo, een Amerikaan en een Zweedse, werkte voor de VN-commissie van experts voor Congo die onderzoek doet naar onder meer schending van mensenrechten. Het kwam tot nu toe niet in Congo voor dat buitenlanders worden ontvoerd.

    • Wim Brummelman