AkzoNobel kan belagers afschrikken door splitsing

Overnamestrijd

AkzoNobel heeft zijn chemicaliëntak in de etalage gezet. Dat moet de beurskoers opdrijven en belager PPG wegjagen.

De biostoominstallatie op het terrein van AkzoNobel in Delfzijl. Foto Vincent Jannink/ANP

Splitsen om sterker te worden. Dat is het antwoord van verf- en chemieconcern AkzoNobel op de overnamepogingen door branchegenoot PPG. De Amerikanen volharden in hun voornemen het AEX-bedrijf in te lijven, ondanks twee resolute afwijzingen door het bestuur en de commissarissen van Akzo.

Woensdag 19 april praat bestuursvoorzitter Ton Büchner aandeelhouders bij over zijn plannen om de onderneming winstgevender te maken. Die dag wordt cruciaal. De bedrijfstop mag het erover eens zijn dat Akzo zelfstandig verder moet. Maar als een meerderheid van de aandeelhouders daar anders over denkt, moet Akzo vrezen voor een vijandige overname of een opstand van beleggers. Twee grote aandeelhouders dringen nu al aan op onderhandelingen tussen Akzo en PPG. Het Amerikaanse hedgefonds Elliott Management met een belang van ruim 3% dreigt zelfs medestanders te zoeken om een speciale aandeelhoudersvergadering bijeen te roepen en Büchner zo te dwingen in gesprek te gaan.

Hoogste tijd dus om met een overtuigend verhaal te komen. En dat kwam dinsdag met als belangrijkste onderdeel daarvan: de afsplitsing van de divisie „Specialty Chemicals”.

1. Wat maakt de divisie die AkzoNobel wil verkopen?

Het korte antwoord: chemicaliën. AkzoNobel produceert onder meer zouten, chloren en polymeren die vervolgens weer worden verwerkt in producten uiteenlopend van softijs tot behangplaksel, van cosmetica tot plastics. Het bedrijfsonderdeel heeft wereldwijd 9.000 werknemers, waarvan ruim 1.600 in Nederland. In totaal werken er 46.000 mensen bij AkzoNobel en 5.000 in Nederland.

2. Doet Specialty Chemicals het dan zo slecht?

Integendeel. Akzo’s chemicaliëntak haalde vorige jaar een operationele winst van 629 miljoen euro bij een omzet van 4,8 miljard. Dat komt neer op een winstmarge van meer ruim 13 procent. Ook het rendement op het geïnvesteerde vermogen, een maatstaf waar beleggers graag naar kijken, was prima: dik 17 procent. Daarmee deed Specialty Chemicals het aanzienlijk beter dan de verfdivisie van Akzo. Alleen de lakken waren nog winstgevender.

3. Waarom wil Akzo er dan zo graag vanaf?

Beleggers dringen achter de schermen al langer aan op een splitsing of afstoting. De chemicaliëndivisie heeft namelijk weinig van doen met de productie van verf en lakken. In jargon: er zijn weinig synergieën. Verf en lakken hebben onderling wel veel gemeen en profiteren van gezamenlijke inkoop van grondstoffen, gedeelde distributie en onderzoek.

Natuurlijk kan een bedrijf verschillende activiteiten onder één dak houden, ook als ze niets met elkaar te maken hebben. Sterker nog, dat geeft stabiliteit. Zoals een belegger zijn investeringen spreidt om het risico te verlagen, zo heeft Akzo het voordeel dat tegenslag op de verfmarkt niet het hele bedrijf raakt. Maar daarvoor betaalt het een prijs. Zo gelden conglomeraten vanwege hun complexiteit als bureaucratischer en dus minder efficiënt dan specialisten. Bovendien moeten verschillende bedrijfsonderdelen vechten om investerings- en onderzoeksbudgetten. Dat kan ertoe leiden dat een veelbelovende tak een matig renderend onderdeel financiert terwijl hij zelf aandacht tekort komt. Beleggers, die hun vermogen zelf doorgaans spreiden, houden daarom van gespecialiseerde ondernemingen. Of zoals bestuursvoorzitter Büchner het dinsdag in een persbericht noemde: ‘gefocuste bedrijven’.

4. Is Akzo aantrekkelijk voor PPG zonder zijn chemicaliëntak?

Waarschijnlijk wel. PPG-topman Michael McGarry zei vorige week dat hij AkzoNobel in zijn geheel wil kopen. Maar analisten gaan ervan uit dat hij Specialty Chemicals zo snel mogelijk de deur uit doet als de overname slaagt. PPG had zelf ooit een chemicaliëndivisie. Die heeft het tien jaar geleden verkocht. Sindsdien is het Amerikaanse bedrijf gespecialiseerd in verf en lakken. De aangekondigde splitsing van Akzo dient dus vooral om de eigen aandeelhouders te plezieren en de beurskoers op te drijven, zodat er minder reden is voor een verkoop aan PPG.

5. Hoe komen ze van die chemicaliën af?

Daar zijn meerdere manieren voor. Het eenvoudigst en snelst is een verkoop aan een branchegenoot, bijvoorbeeld chemiebedrijf BASF. Maar de vraag is of er genoeg belangstelling is. Akzo kan zijn chemicaliëntak ook naar de beurs brengen. Die route koos het Duitse farmabedrijf Bayer onlangs met zijn chemiedivisie, die nu Covestro heet. Nadeel: afsplitsen via een beursgang kost meer tijd, omdat Specialty Chemicals te groot is om in één keer op de beurs te verkopen.

    • Joris Kooiman