Politieke slimmigheden in gesprekken met verkenner

Kabinetsformatie

Schippers (VVD) wordt zoals verwacht informateur. Haar verslag als ‘verkenner’ bevat een paar opvallende manoeuvres.

Schippers maandagochtend tijdens het aanbieden van haar verslag aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Foto ANP / Evert-Jan Daniels

Nu is het definitief: Edith Schippers (VVD) gaat als informateur de mogelijkheid onderzoeken voor een kabinet van VVD, D66, CDA en GroenLinks. Dit blijkt uit het verslag dat Schippers, ook verkenner, maandagochtend overhandigde aan de Tweede Kamer. De weergave van haar gesprekken met alle partijleiders over een nieuw te vormen kabinet bevat een paar slimme opzetjes, die tijdens en na de kabinetsformatie uitgespeeld kunnen worden.

SP-leider Emile Roemer heeft in de gesprekken met de verkenner opnieuw gezegd dat hij niet met de VVD wil regeren. Maar opvallend is het zinnetje ná die constatering. Roemer, schrijft Schippers, vindt dat „in het geval dat alle mogelijke combinaties diepgaand en uitputtend zijn onderzocht en vergeefs gebleken, de situatie kan worden heroverwogen, dan wel besloten kan worden tot vervroegde verkiezingen.” Hier wordt de deur voorzichtig op een kier gezet.

Lees meer: Volg het laatste nieuws over de kabinetsformatie in ons Formatieblog.

Hetzelfde doet GroenLinks-fractieleider Jesse Klaver. Waar de VVD, PVV, D66, SP, PvdA, ChristenUnie, PvdD, 50PLUS, SGP en Denk aangeven een kabinet te willen met meerderheid in Tweede én Eerste Kamer, doet GroenLinks dat nadrukkelijk niet. Voor Klaver, schrijft Schippers, weegt „de vruchtbare samenwerking van een kabinet met beide Kamers” zwaarder dan de vraag of de coalitie een meerderheid heeft.

Opvallende manoeuvre van Wilders

In het verslag wordt drie keer vastgesteld dat bijna alle andere partijen niet willen samenwerken met de PVV. Maar het document bevat ook een opvallende manoeuvre van PVV-leider Geert Wilders. Die heeft er de afgelopen week een nummer van gemaakt dat VVD en CDA niet meer met hem in gesprek willen. Ze zouden 1,3 miljoen PVV-stemmers uitsluiten.

In de brief schrijft Schippers dat VVD en CDA nog wel in gesprek willen met Wilders, al zou dat hun standpunt – niet in een kabinet met de PVV –niet veranderen. Wilders, zo schrijft Schippers, heeft daarop zélf besloten af te zien van verdere gesprekken. Die constatering zal de PVV-leider in debatten de komende tijd vermoedelijk terughoren.