Opinie

    • Carolien Roelants

Ja zeg, stel je voor dat onze waarden niet zouden winnen

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Bloemen bij het parlementsgebouw in Londen na de aanslag van woensdag. Foto Matt Dunham/AP

Vorig jaar was ik in Brussel voor een bijeenkomst over radicalisering, nota bene op de dag van de zelfmoordaanslagen op Zaventem en Maalbeek. Precies een jaar later organiseerde dezelfde denktank, het European Policy Centre, een nieuwe bijeenkomst – die nu samenviel met de aanslag in Londen. Destijds met experts, dit keer met een overkill aan hoge heren: voormalig ‘EU-president’ Van Rompuy, EU-commissaris Veiligheid Julian King, EU-contraterreur coördinator Gilles de Kerchove, de Belgische minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. Dat wil zeggen: destijds veel zinnige woorden, dit keer veel gewichtige clichés. U weet wel, van: „Ze willen onze manier van leven vernietigen” en „We leven in gevaarlijke tijden”, maar „Onze waarden zullen overwinnen”, zoals premier Theresa May ook zei na de aanslag in Londen. Ja zeg, stel je voor dat die waarden het níét zouden redden tegen wat uiteindelijk een paar terroristen zijn. Wat een waardeloze waarden zouden dat zijn.

Inderdaad, daar staat: een paar terroristen, voor het geval dat u denkt dat ik me hierboven heb verschreven. Heeft u na Osama bin Ladens aanslagen van 9/11 gedacht dat democratie, vrijheid van meningsuiting etcetera het niet zouden redden? Nee toch? Bijna drieduizend doden, World Trade Center verwoest, groot gat in het Pentagon: een heel complex complot, met vier gekaapte vliegtuigen. Vergelijk dat met de terroristen van vandaag met hun zelfmoordbommen en hun huurauto’s, zoals die 52-jarige bekeerling van vorige week in Londen.

Ik zeg niet dat de vrachtwagenaanslag in Nice, met zijn 87 doden, of Charlie Hebdo januari 2015, of Parijs november 2015, of Brussel niet schokkend waren; elke aanslag is schokkend. Maar als we ons door deze terroristen van de wijs laten brengen, is het wel heel treurig met ons gesteld.

Terug naar die bijeenkomsten in Brussel. Wel interessant was dat vorig jaar – ik heb mijn column van toen er even bij gepakt – nog werd geklaagd over de gebrekkige samenwerking tussen de Europese veiligheidsdiensten en de lidstaten in het algemeen. Dit jaar maakten diverse sprekers juist melding van de verbeterde coördinatie; „veel doelmatiger dan vroeger”, zei bijvoorbeeld EU-commissaris King. Logisch dat je samenwerkt tegen internationaal terrorisme, zou ik zeggen. Maar minister Jambon zei dat vóór de aanslagen in Parijs van november 2015 het er maar 4 (van de 28!) waren die dat deden. Maar nu wisselen álle lidstaten informatie uit. Met dank aan het Nederlandse voorzitterschap van de EU, dat veel had gedaan, zei hij. Zo hoor je nog eens wat.

Die verbeterde samenwerking maakt het terroristen in spe vast een stuk lastiger om tot de spectaculaire daden te komen die ze natuurlijk altijd nastreven. Maar mogelijk verklaren de huidige offensieven tegen hoofdsponsors Islamitische Staat en Al-Qaeda in hun thuislanden ook waarom hun terrorisme zoveel primitiever is geworden. Ik kan me voorstellen dat de terreurplanners daar in hun bomkelders in de verdrukking zitten en dat er storing zit op de lijnen naar het buitenland.

Alleen dat terrorisme uit te roeien is, dat is een illusie.

    • Carolien Roelants