Recensie

Eeuwige jeugd willen, uit angst voor de ouderdom

Theater

Het moet een feestavond worden, vastenavond in de Indiase stad Calcutta. Maar de oudere Elsie de Brauw schept haar eigen noodlot.

Kees Hulst als Kick en Elsie de Brauw als Wies in Calcutta. foto Ben van Duin

Een nieuw gezicht afkomstig van een jonggestorven meisje uit India, dat is het verlangen van de oudere Wies. Ze deinst terug als ze de verloren jeugd van haar gezicht in de spiegel ziet.

Met Calcutta, vastenavond brengen tekstschrijver Robert Alberdingk Thijm en regisseur Warre Simons eerder een melancholieke dan een satirische uitbeelding van het actuele thema van clinical surgery. De voorstelling heeft iets engs en griezeligs, zeker als de menselijke maakbaarheid het hoogste doel lijkt. Wies houdt een monoloog over dat ouderdom „nergens toe dient”.

Elsie de Brauw als Wies is perfect geschminkt en gekostumeerd: harde lijnen in haar gezicht en een donkere zonnebril verraden de tragiek van ouderdom die niet aanvaard wil worden. Wies’ man Kick, een voormalig KLM-piloot, vergezelt haar. Ooit vloog hij de wereld rond, nu zit hij gekluisterd in een rolstoel. Ook jongere Zus reist mee.

In een draaiend decor dat de anoniem-sleetse hotelkamers verbeeldt, berekenen zij hun kansen. Zal Wies de eeuwige jeugd verwerven? Geeft dat nieuw vuur aan de uitgebluste liefde tussen haar en Kick, vertolkt door Kees Hulst? Zus (Marisa van Eyle) zorgt voor verwarring: ze helpt de arme mensen buiten, maar creëert een heuse straatoorlog.

Het contrast tussen oost en west schuilt in elke zin en elke rake observatie. De armoede van de Indiase stad staat tegenover de weelde en luxe van de westerling, die zich bekommert om uiterlijke schoonheid. Ondertussen is het thuis, aan de Keverdijk, vastenavond. Als Wies verdoofd is door de narcose, gaan Kick en Zus zich te buiten aan de minibar. De verlamde Kick blijkt te kunnen lopen, waardoor de medicinale wonderwereld van India nadruk krijgt.

Na de operatie komt De Brauw op met een wit gezichtsmasker. Als ze de windsels weghaalt is de schok groot. Het is onthutsend hoe haar eenzame strijd kleur en dramatiek krijgt in het knappe tegenspel van Hulst en Van Eyle. De verdediging van haar keuze tot een cosmetische ingreep is fel en emotioneel; ze roept het noodlot over zich af. Het is groots hoe De Brauw in het kleinste gebaar de onherroepelijke starheid van Wies’ leeftijd uitdrukt.

Theater

Calcutta, vastenavond door Bellevue Lunchtheater. Gezien: 24/3 Theater Bellevue, Amsterdam. Te zien t/m 7/4 aldaar. Tournee t/m 6/5. Inl: theaterbellevue.nl
    • Kester Freriks