Een bouwer, een keizer of een Duitser als nieuwe bondscoach

Bondscoach

Wie moet na het ontslag van Danny Blind de nieuwe bondscoach worden? Een analyse van drie belangrijke kandidaten.

V.l.n.r.: Frank de Boer, Louis van Gaal en Roger Schmidt. Foto’s ANP, AP

Wie wordt de nieuwe bondscoach? NRC legt drie voorname kandidaten langs de meetlat, aan de hand van drie belangrijke factoren.

Status en autoriteit

Louis van Gaal: toen hij onlangs ADO-Feyenoord bezocht, was het alsof er een keizer de tribunes afdaalde. Kaarsrechte rug, opgeheven blik. Aangestaard door mannen en vrouwen die pas over hem fluisterden toen hij weer uit zicht was.

Dat aura van grootsheid, wat de directeur van Manchester United hem eens toebedeelde, is wat Oranje goed zou doen in tijden dat scepsis en fatalisme overheerst. Denk maar niet dat een debutant als Wesley Hoedt het zou aandurven om Van Gaal te bekritiseren, zoals de verdediger dat wel deed bij Danny Blind. Als trainer van Bayern München trok hij hoogstpersoonlijk Luca Toni overeind toen hij opmerkte dat de spits onderuitgezakt zat tijdens de lunch. Dat gezag heeft hij.

Lees ook: Hoe het zo mis kon gaan bij Oranje

Nadeel: zijn wijsheid is de ware. Maar misschien weet hij het momenteel ook wel beter dan ieder ander.

Frank de Boer: de gentleman onder de trainers. Een vriend van de media, die bij persconferenties zelden uit zijn slof is geschoten. Hooguit bij die ene keer dat hem werd gevraagd wat hij over zou hebben voor een seizoenkaart bij Ajax, na verlies bij FC Utrecht. Maar verder: kalm, vriendelijk.

Als trainer met het imago van een gewone burger – hij bezorgde eens de spullen uit de winkel van zijn vrouw bij mensen thuis – lijkt zijn gunfactor groot. De Boer (46) is stressbestendig, accepteert kritiek en heeft de autoriteit om boven spelers te staan. De meesten kent hij al. De Boers zaakwaarnemer zei maandag in verschillende media dat hij geen interesse heeft in het bondscoachschap, maar dat kan onderdeel zijn van het politieke spel.

Roger Schmidt: nu de KNVB de komst van een buitenlandse bondscoach niet uitsluit, is Roger Schmidt (50) een serieuze kandidaat als vertegenwoordiger van de nieuwe, succesvolle stroming in het Duitse voetbal. Vreemde ogen kunnen verandering afdwingen.

Frank de Boer staat bekend als een gentleman en een vriend van de media.

Stressbestendig is hij niet. Toen zijn ontslag bij Bayer Leverkusen nabij was, liep hij eens boos weg van een persconferentie. „Ik heb het nu vijf keer uitgelegd. Bent u mij aan het provoceren?” Door zijn temperament kan hij in talkshows een bron van spot worden. Zeurt veel op de arbitrage en werd daarom al eens vijf duels geschorst. Hij noemde zijn collega Julian Nagelsmann een „idioot”.

Ervaring

Van Gaal: met het winnen van de Champions League en zeven landstitels in drie landen heeft de trainer Van Gaal al zoveel bereikt dat hij niet hoeft te vrezen voor afbreukrisico, ook al is dat groter dan ooit. Hij is al 65 jaar bovendien. Enige is: waarom zou hij voor de derde maal bondscoach willen worden? Hij is larger than life. Smeekbedes hoort hij vaker.

Lees ook: het interview met Arjen Robben: ‘We hadden in 2014 al geen wereldploeg’

Frank de Boer: als 112-voudig international staan zijn voetbalkwaliteiten buiten kijf: denk alleen al aan zijn bal op Dennis Bergkamp bij diens wereldgoal op het WK in 1998. Als trainer won hij viermaal op rij de landstitel met Ajax, waarna hij bij Internazionale ervaring opdeed in het buitenland. Dat avontuur mislukte. Voor hem is afbreukrisico een factor om de baan te weigeren. Hij werd bij Inter na drie maanden ontslagen en de vraag is of hij zijn verdere carrière wil riskeren door opnieuw een zware missie te accepteren. Zijn broer Ronald denkt van niet.

Lees ook: Wie moet Danny Blind nu opvolgen?

Schmidt: bij Schmidt was het nooit de bedoeling dat hij trainer bij de profs zou worden. „Het was niet meer dan een hobby”, zei hij in The Guardian. Dat de bescheiden semiprofvoetballer zijn trainerscarrière begon in de zesde Duitse divisie en toch de Bundesliga haalde, zegt veel over zijn kwaliteit. Hij heeft geen grote naam te verliezen en is recentelijk ontslagen. Schmidt heeft meer te winnen dan te verliezen.

Flexibiliteit

Van Gaal: Arjen Robben zei het al in Sofia: Oranje is geen wereldploeg. Dat zag Van Gaal voor het WK van 2014 ook. Hij trapte tegen een heilig huisje, door het aloude 4-3-3 systeem te verruilen voor het defensievere 5-3-2. Maar zo bereikte Nederland de halve finale. In het moderne voetbal is aanpassen eerder een trend dan iets kwalijks. Ook Ronald Koeman zweert erbij. De coach van Everton heeft echter al bedankt voor de job.

De Boer: hij is van de traditionele stempel. Net als Blind vertrouwt hij op het klassieke 4-3-3 waarmee Ajax eens furore maakte. Internationaal bracht dat Ajax, in zijn tijd als coach, geen succes. Supporters mopperden. Het voetbal was niet mooi. Te veel passes opzij, weinig inventiviteit. De drang naar een vernieuwer neigt mogelijk naar populisme, maar feit is dat bestaande ideeën Oranje de voorbije twee jaar niet hebben geholpen. Aan hem heeft Oranje wel een opbouwer. Na magere jaren keerde hij bij Ajax het tij.

Lees ook: Danny Blind kreeg nooit greep op Oranje

Schmidt: totaal onverwacht werd Ajax begin 2014 zoek gespeeld door Red Bull Salzburg. Als een wervelwind knalde Salzburg over Ajax heen, in de Europa League. Trainer van die ploeg: Roger Schmidt. Het was onderscheidend pressievoetbal dat indruist tegen conservatief spel. „Rustig, kalm voetbal bestaat niet meer”, zei Schmidt. Hij kan totale verandering teweegbrengen.

    • Fabian van der Poll