Danny Blind kreeg nooit greep op Oranje

Ontslag bondscoach Blind

Tot nu toe werd Danny Blind niet afgerekend op het falen van Oranje. Een etmaal na een van de slechtste wedstrijden ooit moest hij weg als bondscoach.

Danny Blind zondag in de spelersbus, na terugkomst uit Bulgarije. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Halverwege de WK-kwalificatiecampagne is een kansloze nederlaag in en tegen Bulgarije (2-0) zaterdagavond Danny Blind fataal geworden. Zondagavond werd hij ontslagen als bondscoach van het Nederlands elftal. In de oefeninterland tegen Italië in Amsterdam dinsdagavond heeft assistent-bondscoach Fred Grim de leiding over Oranje, daarna zal de KNVB op zoek gaan naar een nieuwe bondscoach.

Anderhalf jaar nadat de voetbalbond de verantwoordelijken voor de mislukte EK-kwalificatie een doorstart liet maken, sneuvelt Blind dus alsnog. Zondagavond werd het bericht van zijn ontslag naar buiten gebracht. „Nu ook de kwalificatie voor het WK in Rusland moeizaam verloopt, voelen we ons helaas genoodzaakt afscheid van hem te nemen”, aldus directeur ad interim betaald voetbal Jean-Paul Decossaux.

De naam Danny Blind is zo voor altijd verbonden aan de meest dramatische anderhalf jaar in het moderne Nederlandse interlandvoetbal – tot op heden dan. Onder zijn leiding kwalificeerde Nederland zich niet voor het EK 2016 in Frankrijk. Na de nederlaag tegen Bulgarije van zaterdag moet Nederland waarschijnlijk minimaal vier van de vijf wedstrijden in poule A winnen om als een van de acht beste nummers twee de play-offs voor WK-kwalificatie te halen.

Erfelijk belast

Blind was al erfelijk belast als invloedrijk assistent onder het mislukte jaar van Guus Hiddink. Daarna verloor hij een paar keer als bondscoach in de vier kwalificatieduels in het najaar van 2015 die Nederland het EK kostten. Kun je dan nog door? Kennelijk wel bij de KNVB – waar Blind als bewaker van de ‘rode draad’ niet afgerekend werd op het falen van Oranje. Tot nu.

Blind werd „de juiste man op de verkeerde plek” genoemd, toen hij bij Ajax sneuvelde als hoofdtrainer. Een volmaakte typering voor de eloquente voetbalman die ‘het’ ook niet als bondscoach kon bolwerken. Hij is een in veel opzichten gewaardeerd professional, een persoonlijk favoriet zelfs van Louis van Gaal. Maar aan het bondscoachschap hebben Blind en de KNVB zich vertild.

Al in 2014, tweeënhalf jaar voor Blind bondscoach moest worden, werd hem de belangrijkste trainersjob in het Nederlands voetbal in het vooruitzicht gesteld door toenmalig directeur betaald voetbal Bert van Oostveen. Bij wijze van troonopvolging na ‘tussenpaus’ Guus Hiddink. Die bracht vervolgens een onder Van Gaal succesvol WK-team naar de rand van de afgrond in de EK-kwalificatie. Blind duwde de ploeg er na het ontslag van Hiddink in de nazomer en het najaar van 2015 overheen.

Van Oostveen, architect van de Hiddink/Blind-constructie, werd niet weggestuurd maar kreeg er eind 2015 vier jaar bij van de raad van commissarissen. En Blind mocht op zijn beurt van diezelfde Van Oostveen ook door. Een deceptie van historische proporties kreeg zo – behalve het eerdere ontslag van Hiddink toen Oranje nog op koers lag voor het EK – te weinig consequenties.

Blind offerde wel spits en Oranje-topscorer aller tijden Robin van Persie en kreeg grotendeels gelijk toen diens opvolger Vincent Janssen zich manifesteerde als kleine sensatie in Oranje. Maar dat was een van de zeldzame ingrepen die goed uitpakte. De bittere statistiek tot slot van Blinds 21 maanden als coach van het Nederlands elftal is: drie gewonnen kwalificatiewedstrijden (tegen Kazachstan, Wit-Rusland en Luxemburg), één gelijk (Zweden) en vijf verloren.

Van Oostveen vertrok dan wel in augustus, een week voor het begin van het WK-kwalificatietraject in de ontkiemende bestuurscrisis bij de KNVB die voortduurt tot de dag van vandaag. Daarbij vlogen stafleden van Oranje in en uit, assistent-trainers volgden elkaar in rap tempo op.

In dat klimaat moest Blind werken en dat was niet makkelijk. Oranje speelde aardig tegen Zweden in september en had zeker een zege verdiend. Er valt best iets te zeggen voor de claim dat het ook niet meezat voor Blind. Met blessures en met topspelers die zich inderdaad niet rijen dik aandienen in het Oranje-keurkorps.

Van angst doortrokken ploeg

Maar de wanvertoning tegen Luxemburg november en de wanprestatie tegen Bulgarije waren geenszins te bagatelliseren voor het land met het hoogste aantal actieve voetballers per hoofd van de bevolking.

In die laatste interland onder zijn leiding, tegen Bulgarije, was het Nederlandse spel te zien in al zijn onvolkomenheden. Dat allemaal in een van angst doortrokken ploeg, zonder enige samenhang. Middenvelders die niet om kunnen gaan met druk, verdedigers die uit radeloosheid de bal heen en weer schuiven, buitenspelers die aangespeeld worden en meteen weer terug passen naar de backs.

Lees ook het verslag van de wedstrijd: ‘Danny rot op’ zingt het Oranjelegioen

Je kunt de speelwijze van Oranje uittekenen; en de tegenstander kan dat dus ook. Blind, een sympathieke communicator, slaagde er niet in om iets anders te bedenken dan voetbal in de traditie waarin hij is groot gebracht: 4-3-3 met vleugelaanvallers. Hij diende nooit een buitenlandse werkgever. Te vrezen valt dat zijn carrière als trainer in de top gezien is.

De roep om een internationaal gelauwerde coach, wellicht zelfs een buitenlander, zal aanzwellen. Zoals Johan Cruijff ooit zei: „Spelers moeten idolaat van je zijn.” Maar aan Blind kleefde mislukking na mislukking. Nagel aan zijn doodskist vormt het opstellen zaterdagavond van de 17-jarige Matthijs de Ligt, die catastrofaal de fout in ging tegen Bulgarije. Blind stak zijn nek uit, kon je zeggen. Hij nam de verantwoordelijkheid, hij „dacht dat De Ligt er klaar voor was”.

Een kolossale inschattingsfout, zijn laatste als bondscoach.

    • Bart Hinke