Opinie

    • Ben Tiggelaar

Hoe krijg je mensen mee in je plannen?

De eeuwige vraag waar leiders wakker van liggen: hoe krijg ik andere mensen mee in mijn plannen? De een wil politici motiveren voor de oprichting van een brede linkse volkspartij. De ander wil medeburgers laten overstappen op wind- en zonne-energie. Weer een ander probeert zijn collega’s mee te krijgen in het afschaffen van allerlei bureaucratische regels. Goede bedoelingen te over. Maar het valt vaak niet mee om je medemens enthousiast te maken voor verandering.

Twee aanpakken staan traditioneel tegenover elkaar. Aanpak één: je enthousiasmeert mensen, zodat ze hun gedrag veranderen. Dat doe je met een presentatie, een campagne, of andere vormen van communicatie. Aanpak twee: je gaat samen iets doen (een experiment, een kleine eerste stap), waarna je hoopt dat mensen enthousiast worden voor het vervolg.

Maar volgens onderzoekers Bob Sutton en Huggy Rao van de universiteit Stanford moet je in de rommelige praktijk niet denken in zulke nette tegenstellingen. Je moet deze twee methodes juist voortdurend met elkaar combineren, stellen zij. Sutton en Rao bestudeerden in de afgelopen jaren een groot aantal verandertrajecten, in het bedrijfsleven en daarbuiten. Hun advies: richt je op de combinatie van krachtige emoties en zichtbare actie.

1 Krachtige emotie Wie anderen mee wil krijgen in zijn plannen moet zich, volgens Sutton en Rao, primair richten op het oproepen van krachtige emoties als trots en boosheid. Dat kan zowel door het vertellen van verhalen, als door het creëren van een ervaring. Belangrijk is met name dat je de problemen op een heldere en aansprekende manier benoemt. Je legt klip en klaar uit tegen wie of wat je strijdt.

Een voorbeeld: de Amerikaanse arts en politicus Donald Berwick voerde jarenlang strijd tegen onachtzaamheid in ziekenhuizen. Pas toen hij eind 2004 een campagne aankondigde om ‘in 18 maanden 100.000 levens te redden’, sloten collega’s en ziekenhuizen in het hele land zich aan. Ook leuk: Steve Jobs verklaarde in zijn tijd als leider van Apple onder meer concurrenten IBM, Microsoft en Dell tot aartsvijanden, die koste wat het kost overwonnen moesten worden.

2 Zichtbare actie Essentieel is om zo snel mogelijk een eerste, zichtbare stap te zetten in een verandering. In veel bedrijven is het risico groot dat er aanvankelijk met enthousiasme wordt gesproken over een nieuw idee en het gesprek zich vlot uitbreid, maar dat het even snel weer uitdooft wanneer zichtbare acties achterblijven.

Een voorbeeld: Tim Brown, directeur van ontwerp- en adviesbureau IDEO, zag toen het bedrijf groeide de cultuur achteruit hollen. Hij besloot daarom zijn kantoor te verlaten en voortaan midden op de werkvloer tussen zijn collega’s te gaan zitten. Zo liet hij zien dat het in het bedrijf ging om interactie en creativiteit. En niet om hiërarchie en status.

Interessant inzicht, zo vlak na de verkiezingen. Na al het campagnegeweld – vol krachtige emotie – is het de komende tijd weer rustig op straat en in de ‘zaaltjes’. Maar eigenlijk begint juist nu de tijd voor zichtbare actie. Tenminste, als het de bedoeling is om mensen niet alleen te laten stemmen, maar ook mee te krijgen in belangrijke veranderingen.

Ben Tiggelaar is gedragsonderzoeker, trainer en publicist. Hij schrijft elke week over management en leiderschap.

    • Ben Tiggelaar