Gevaarlijk: lunchen met Pechtold

Weekboek Formatie

In week 1 van de formatie gebruikte Pechtold een beproefd wapen: de lunch.

Ming Kee Fastfood is een typisch Chinees eethuisje, vlak bij het Binnenhof in Den Haag. Vettige lichtbakken met menukaarten aan de muur. Grote schotels, lekker en goedkoop eten dat door de bediening zonder gêne in een batterij magnetrons wordt geschoven. ‘Jesses toko’, noemen ze het bij GroenLinks. Toen D66-leider Alexander Pechtold dinsdag voorstelde om er samen te eten, zei GroenLinks-voorman Jesse Klaver meteen ‘ja’. Na de lunch werd er gewandeld rond de Hofvijver.

Gevaarlijker dan je denkt, zo’n uitje. Niet omdat Pechtold het slecht met je voor heeft. Maar in onderhandelingstijd met hem worden gespot: het loopt niet zelden slecht af. Daar was Klaver zich niet van bewust toen de twee partijleiders plaatsnamen aan hun plastic tafeltje.

De laatste keer dat een lunch van Pechtold het nieuws haalde, was in mei 2015. NRC beschreef hoe Pechtold in restaurant De Basiliek ging eten met vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA). Pechtold vertelde Asscher daar dat D66 mogelijk bereid was een motie van wantrouwen tegen PvdA-staatssecretaris Martin van Rijn te steunen. Die stond toen zwaar onder druk vanwege problemen met pgb-zorggeld. Het liep voor Van Rijn nét goed af, maar de lunch ontketende wel paniek in het kabinet.

Ook tijdens de formatie in 2010 ging het mis. Pechtold wandelde samen met Femke Halsema (GroenLinks), Mark Rutte (VVD) en Job Cohen (PvdA) rond de Hofvijver. Paars Plus moest het worden, en de onderhandelingen leken wel een beetje op de huidige formatie. Er werd gesproken over een regeerakkoord met veel ruimte voor de oppositie, ruimere mogelijkheden om een ‘voltooid leven’ vrijwillig te beëindigen en herziening van het belastingstelsel. Het zag er allemaal zonnig uit, tijdens die wandeling. Maar de onderhandelingen voor Paars Plus klapten in juli en er kwam een rechts kabinet van VVD en CDA, met gedoogsteun van de PVV.

Zorgen over deze lunch lijken vooralsnog niet nodig. Veel meer dan een beetje bijkletsen was het niet. Er werd wel over de formatie gesproken, maar een tactisch plan stelden de mannen niet op. Hooguit namen ze hun standpunten nog eens door, kwamen ze al pratend uit bij eventuele knelpunten. Van vaderlijk advies over formeren – Pechtold is ervaren, Klaver niet – wil Klaver niets weten. Symbolisch was Ming Kee wel. Zijn goede wil tonen kon Pechtold niet veel duidelijker doen dan met een lunch in Jesses toko.

    • Enzo van Steenbergen