Erdogan overweegt referendum over EU-lidmaatschap

Dat zei de president zaterdag op een Turks-Britse conferentie.

De Turkse president Erdogan schudt de hand van de Britse prins Andrew, voorafgaand aan de conferentie. Foto Yasin Bulbul / AP

Turkije houdt mogelijk een referendum over of het land moet doorgaan met onderhandelingen over lidmaatschap van de Europese Unie. Dat heeft president Recep Tayyip Erdogan zaterdag gezegd, meldt persbureau Reuters.

Het referendum moet plaatsvinden na een eerdere volksraadpleging op 16 april. Dan mogen Turken zich uitspreken over een grondwetswijziging, die Erdogan nog meer macht moet geven. Meer informatie over het mogelijke EU-referendum gaf Erdogan niet, behalve dat zijn regering de wil van de meerderheid zal uitvoeren.

Brexit

Erdogan deed zijn uitlatingen op een Turks-Britse conferentie in Antalya. Hij vergeleek zijn plan met het Brexit-referendum. Zaterdag gingen in het Verenigd Koninkrijk tienduizenden mensen de straat op om te protesteren tegen de uittreding van het land uit de Europese Unie. Premier Theresa May zal woensdag de uittredingsprocedure formeel in gang zetten.

Lees ook het opiniestuk van Senay Tosun: Erdogan, ik ben niet uw pion

Na decennia van gepraat over mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie werden in 2005 formele toelatingsgesprekken begonnen. Nederland was destijds EU-voorzitter en speelde volgens door Wikileaks geopenbaarde documenten een beslissende rol in dit besluit. Het overleg verloopt echter al jaren stroef vanwege een aantal heikele punten waarin Ankara en Brussel lijnrecht tegenover elkaar staan. Dat betreft onder meer de Turkse bezetting van Noord-Cyprus, Turkse schendingen van de mensenrechten en de persvrijheid.

Conflicten

De betrekkingen tussen Turkije en de EU zijn dus al langere tijd fragiel, maar de afgelopen weken ligt Erdogan overhoop met meerdere lidstaten. Vooral Nederland moet het ontgelden, nadat premier Mark Rutte (VVD) twee Turkse ministers verbood om campagne te voeren in Rotterdam. Minister Mevlüt Cavosoglu van Buitenlandse Zaken mocht niet landen in Nederland. Toen minister Fatma Betul Sayan Kaya van Familiezaken met de auto naar Rotterdam afreisde, werd ze staande gehouden en het land uit gezet.

Sindsdien heeft Erdogan meerdere keren uitgehaald naar Nederland. Hij sprak van een “fascistisch land” en hield Nederlandse militairen verantwoordelijk voor een massamoord op meer dan 7.000 moslimmannen in Srebrenica in 1995. Die moordactie werd in werkelijkheid uitgevoerd door Bosnisch-Servische troepen onder leiding van Ratko Mladic uitgevoerd. Ankara legde na het incident diplomatieke sancties op aan Den Haag.

Lees ook: Erdogan: Europeaan die met Turkije solt, is nergens veilig

Daarnaast is Erdogan ook in conflicten verwikkeld met Duitsland. Ook dat land maakt zich volgens de president schuldig aan nazi-praktijken. Ook de Europese Unie moet het ontgelden: Erdogan zegt dat daar “de gaskamers en kampen weer een thema” kunnen worden. Het staatshoofd heeft al meerdere malen gedreigd de vluchtelingendeal die vorig jaar met de EU gesloten werd op te blazen.

Ten slotte werd zaterdag in Turkije de Zwitserse ambassadeur op het matje geroepen vanwege een protest tegen Erdogan in Bern. Daar riepen zo’n 250 demonstranten op om “nee” te stemmen bij het referendum van volgende maand. Volgens het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken werd op de demonstratie “openlijk geweld en terrorisme aangemoedigd”.

    • Casper van der Veen