Zoals Masood zijn er nog 3.000

Aanslag Westminster

Terwijl de Britse politie aanslagpleger Khalid Masood natrekt, zet de politiek in op het voorkomen van de volgende aanslag.

Een politieman bij een woning in Birmingham die donderdag werd binnengevallen in verband met de aanslag in Londen. Foto Paul Ellis/ AFP PHOTO

In haar poging te doorgronden wat de 52-jarige Khalid Masood motiveerde en wie hem inspireerde, heeft de politie meer dan 2.700 voorwerpen in beslag genomen bij 21 huiszoekingen. De politie heeft zaken geconfisqueerd als de wc-rolhouder van kamer 228 van het Preston Park Hotel in Brighton, waar Masood dinsdag op woensdag zijn laatste nacht doorbracht.

Negen mensen worden nog door de politie vastgehouden voor ondervraging. De politie heeft contact gehad met 3.500 potentiële ooggetuigen.

Dat is veel informatie. De autoriteiten weten inmiddels dat Khalid Masood een aangenomen naam is. Hij werd geboren als Adrian Russell Elms. Toch lijkt de politie nog zoekende. Politiecommissaris Mark Rowley deed vrijdag met klem een oproep: „Wij willen graag horen van iedereen die Khalid Masood goed kende, die weet wie zijn kennissen waren en die ons informatie kan leveren over zijn recente verblijfplaatsen.”

Drieduizend radicalen

Wat al veel langer duidelijk is, is dat het Verenigd Koninkrijk kampt met een aanzienlijke groep die de radicale islam aanhangt en bereid is in het land geweld te plegen. In 2016 bleek dat de binnenlandse veiligheidsdienst MI5 structureel drieduizend mannen en vrouwen om deze reden in de gaten houdt. De helft van deze groep zou in Londen wonen. In noordelijke steden als Manchester en Birmingham, waar Masood vermoedelijk enige tijd heeft doorgebracht, zouden ook aanzienlijke aantallen geradicaliseerde Britse moslims wonen.

Een soortgelijk patroon kwam naar voren uit onderzoek van conservatieve denktank The Henry Jackson Society. Extremisme-onderzoeker Hannah Stuart analyseerde dit jaar de 264 veroordelingen voor terrorisme-gerelateerde criminele feiten van 1998 tot 2015 in het Verenigd Koninkrijk. Stuart concludeerde dat ongeveer driekwart van de veroordeelden Brits was en in het Verenigd Koninkrijk is geboren.

Lees hier ons profiel: Verdachte Masood stond niet op terreurlijst, maar had wel een flink strafblad

Khalid Masood is geboren in Kent. Hij groeide daar op, ging er naar school. Ergens in zijn jeugd verhuisde hij naar Wales.

Uit het onderzoek van Stuart blijkt dat de gemiddelde Britse terreurveroordeelde halverwege de twintig is. Er zijn uitschieters: de jongste veroordeelde in haar onderzoek was 14, de oudste 52. Net als Masood. Met andere woorden: Masood is relatief oud voor een aanslagpleger.

Wat Stuart opviel in haar databank was dat er opmerkelijk veel bekeerlingen tussen zaten. Een op de zes aan terrorisme gerelateerde delicten werd gepleegd door een bekeerling. Dat is vier keer hoger dan het percentage bekeerlingen onder Britse moslims in het algemeen. Ook Masood lijkt een bekeerling.

Drie keer voor de rechter

Het is tot nu toe niet duidelijk wanneer Adrian Elms Khalid Masood werd. Uit rechtbankverslagen die Britse media hebben ingezien blijkt dat hij bij zijn meest recente veroordeling in 2003 zijn naam nog opgaf als Elms. Vorig jaar huurde hij in Londen een huis en gebruikte hij Masood als zijn naam.

De 52-jarige Brit is minimaal drie keer voor de rechter geweest. In 1983 werd hij veroordeeld wegens vernieling. In 2000 had hij tijdens een caféruzie een man in zijn gezicht gestoken met een mes. In 2013 werd hij veroordeeld voor het bezit van een mes. Ook toen zou hij gevochten hebben.

Zo’n lang maar ook weer niet al te imposant strafblad is typerend, zeggen terrorisme-experts. Het International Centre for Radicalisation and Political Violence (ICSR), verbonden aan King’s College in Londen, bekeek de levensloop van 79 Europese jihadisten met een crimineel verleden. Wat opviel was dat niet meer dan een kwart radicaliseerde in de gevangenis, maar dat gewelddadige radicaal-islamitische organisaties gretig proberen te werven onder criminelen.

De onderzoekers noemen het voorbeeld van een poster waarop een man te zien is, gekleed in zwarte gevechtskleding en met een geweer op zijn schouder. Hij stapt richting een fel licht. „Mensen met het slechtste verleden, creëren soms de beste toekomst”, luidt de slogan. De poster is volgens het ICSR gemaakt door Britse jihadisten die recruteren voor Islamitische Staat.

Gezien de gerichte propagandamiddelen van jihadisten, gezien de vele aanslagen elders in de wereld, gezien de tijdgeest is het eigenlijk verrassend dat een aanslag zo lang uitbleef in Londen, klinkt het. Vorig jaar erkende MI5-baas Andrew Parker in een zeldzaam interview in The Guardian nog dat een aanval een kwestie van tijd was.

Goede Britse verdediging

Het valt op dat de Britten na de aanslag van deze week niet onmiddellijk met de vinger wijzen, ook al erkende premier Theresa May dat Khalid Masood jaren geleden een tijd op de radar van MI5 is geweest. In een open maatschappij kun je niet alles voorkomen, het enige wat je kunt doen is je zo goed mogelijk verdedigen, was ook de boodschap van May.

De premier haastte zich te zeggen dat de komende jaren fors geïnvesteerd zal worden in de veiligheidsdiensten. De komende 2,5 jaar krijgen ze 2,5 miljard pond extra. Er komen bijna 2.000 extra spionnen en analisten bij.

MI5 liet onlangs weten vooral op zoek te zijn naar personeel uit de Britse islamitische en Aziatische gemeenschappen. Zo denken de vermaarde Britse spionnen te kunnen voorkomen dat een nieuwe Masood opeens uit het niets opduikt op een brug in het hart van Londen.

    • Melle Garschagen