Uitgevers willen geen huis-aan-huiskranten meer, lezers wel

Huis-aan-huis

Grote concerns als Telegraaf Media Groep (TMG) en de Persgroep zien geen brood meer in gratis weekkranten. Kleinere uitgevers wel. En de lezers ook.

Van trots weekblad met het belangrijkste nieuws van Amsterdam, naar een inlegvel in gratis krant Metro. De lotgevallen van Wiering’s Weekblad tekenen de geschiedenis van het huis-aan-huisblad in Nederland.

De grote uitgevers – Telegraaf Media Groep, de Persgroep – geloven niet meer in gratis weekbladen. TMG stoot al zijn circa vijftig huis-aan-huiskranten af, maakte het deze week bekend. Inclusief de opvolger van Wiering’s Weekblad.

In 1924 noemt de Amsterdamse zakenman Carel Wiering de krant die hij begint naar zichzelf: Wiering’s Weekblad. Onderkop: De spiegel van Amsterdam. Het weekblad groeit in de eerste jaren naar een oplage van 200.000, verschijnt in de oorlog slechts als ‘raamkrant’ bij tabakswinkels en boekhandels, en wordt in 1954 gekocht door Het Parool en Het Vrije Volk.

In 1973 krijgt de gratis krant een nieuwe naam: Amsterdams Stadsblad. Met veertien edities en een oplage van 350.000 is het blad dan een belangrijke nieuwsbron voor veel Amsterdammers. Een kweekvijver voor journalistiek talent, een kwaliteitskrant. „De NRC onder de huis-aan-huisbladen”, zou journalist Jan Blokker ooit hebben gezegd.

Crisis

Daarna gaat het snel slechter met het blad – vooral door problemen die eigenlijk alle huis-aan-huismedia hebben. Lokale overheden komen met eigen publicaties en trekken hun advertenties (gemeentelijke mededelingen, bouwaanvragen) terug uit de weekkranten. Winkeliers maken minder reclame door de crisis. En personeelsadvertenties verdwijnen naar internet.

De Amsterdamse zakenman Erik de Vlieger koopt het Stadsblad in 2003, maar dat wordt geen groot succes. TMG neemt het blad over en voegt de titel in 2012 samen met zijn eeuwige concurrent De Echo. En nu valt het doek voor Stadsblad De Echo. De stadskrant wordt een katern in Metro, meldt TMG deze week.

Almere

Ook Almere verliest binnenkort een huis-aan-huisblad. Op 1 mei staakt TMG’s regionale tak Holland Media Combinatie (HMC) de titel Almere Vandaag. „De advertentie-inkomsten van de krant vallen al jaren tegen”, schrijft de redactie op de eigen site. „Eerdere bezuinigingen hebben niet tot een gezonde exploitatie geleid.” Bij Almere Vandaag werken op dit moment drie journalisten en twee commerciële medewerkers.

TMG is niet het enige grote mediabedrijf in Nederland dat weinig heil meer ziet in gratis nieuwsmedia. In februari maakte de Persgroep (AD, de Volkskrant) bekend dat het zijn 140 huis-aan-huiskranten gaat reorganiseren. Tweederde van de negentig redacteuren verliest zijn baan. De weekbladen van de Persgroep, grotendeels afkomstig van Wegener, werden tien jaar geleden nog gezien als de grote geldverdieners van het regionale uitgeefbedrijf.

Ook de Persgroep wijst op de teruglopende advertentie-inkomsten. Volgens de cijfers van bureau Nielsen daalden de netto mediabestedingen van de huis-aan-huiskranten in de eerste helft van 2016 met 11,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Alleen de dagbladen daalden harder (12,6 procent).

De Persgroep wil investeren in lokale nieuwssites, Indebuurt.nl. TMG lijkt daar al weer van teruggekomen, gezien de besparingen bij Dichtbij.nl.

Kleinere uitgevers

Gelooft dan niemand meer in huis-aan-huiskranten? Jawel. Kleinere regionale uitgevers denken de huis-aan-huiskranten weer levensvatbaar te kunnen maken door meer aandacht aan lokaal nieuws te geven, en te werken met minder (dure) vaste redacteuren en meer (goedkopere) freelance journalisten.

Almere, bijvoorbeeld, kent nog een tweede huis-aan-huisblad: Almere Deze Week. Dat is een uitgave van de kleinere uitgeverij/drukkerij Rodi Media. Dat bedrijf geeft in heel Noord-Holland gratis week- en zondagskranten uit.

Ook BDU Media gelooft in lokale nieuwsmedia. De uitgever van onder meer de Barneveldse Krant, het kleinste regionale dagblad van Nederland, koopt 47 huis-aan-huisbladen van HMC/TMG. Van het Helders Weekblad en de Duinstreek (Bergen, Schoorl) tot het Witte Weekblad (Leiden, Bollenstreek) en het Baarns Weekblad. BDU had al dertig eigen nieuwsbladen.

De overname kost wel 32 van de 107 arbeidsplaatsen bij HMC-kranten. BDU voegt een paar eigen titels samen met voormalige Telegraaf-uitgaven. Verder werkt de Barneveldse uitgeverij al langer met veel freelancers.

En de lezers? Houden zij nog van het gratis huis-aan-huisblad dat een keer per week, vaak op woensdag of zondag, op de mat valt? Jazeker. Volgens onderzoek van bureau NOM dat in Nederland ook de oplagen en het bereik van kranten en tijdschriften telt, lazen 11,9 miljoen Nederlanders vorig jaar wel eens een huis-aan-huiskrant. Dat is 89 procent van de bevolking van dertien jaar en ouder. En 8,3 miljoen Nederlanders zouden elke week het nieuwsblad lezen.

Volgens het NOM-onderzoek trekken huis-aan-huisbladen wel een gemiddeld iets ouder en lager opgeleid publiek. Ook geldt: hoe minder stedelijk een gebied, hoe hoger het bereik. Digitaal is de huis-aan-huiskrant nog niet erg doorgebroken. Van de fans leest 99 procent de krant op papier.

    • Jan Benjamin