Opinie

    • Arjen van Veelen

Kalm blijven, doorlopen

Foto van de Week Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: omstanders op Westminster Bridge.

Foto Toby Melville/Reuters

Naast een omgevallen rek met ansichtkaarten liggen twee slachtoffers op de grond. Drie mensen knielen of hurken om ze te helpen. Veel omstanders kijken voor zich uit of naar hun telefoon.

Het is vlak na de aanslag. Wat opvalt is kalmte. Een groepje dat op de bus wacht.

De foto is van een Reuters-fotograaf die toevallig ter plaatse was. Ook op de andere foto’s die hij maakte lijken veel mensen ogenschijnlijk onaangedaan. Sommigen wandelen langs bloedende slachtoffers op de Westminster Bridge. Je ziet niet eens zo veel verschil met hetzelfde stukje brug — naast een kiosk met toeristische spulletjes — op Google Streetview, een doorsnee dag.

Rolkoffertje in de hand. Bellend dat ze later komen. Keep Calm and Carry On.

Je hoort vaak dat het typisch Brits is om rustig te blijven als er iets heftigs is gebeurd. Deze stad heeft wel erger meegemaakt et cetera. Afgelopen dagen weer, op Twitter. Er gingen teksten rond als: ‘Alle terroristen worden er vriendelijk op gewezen dat dit Londen is. Wat je ons ook aandoet, we zullen theedrinken and jolly well carry on. Dank u!’

Een te mooie mythe, maar op veel foto’s van vlak na de aanslag lijkt het waar. De mensen lopen letterlijk door.

Vast gezichtsbedrog, het verschil tussen in shock of juist stoicijns zijn valt lastig van een gezicht af te lezen. Of ze lopen door omdat je hier toch in de weg staat, tenzij je toevallig dokter bent of in het leger heb gezeten.

De vrouw die bellend over de Theems kijkt, heeft haar hand op de mond geslagen.

Toch contrasteert de relatieve kalmte hier met de ophef die zich inmiddels online voltrekt.

Zo ging er een beeld rond van een vrouw met een hoofddoekje. Ze loopt bellend langs een slachtoffer. De populaire, extreemrechtse internettroll Milo Yiannopoulos — ons Tweede Kamerlid Thierry Baudet bezocht laatst zijn feestje — twitterde een screenshot van de vrouw met de tekst: SOMMIGEN ZIJN BEZORGDER DAN ANDEREN. De suggestie: ze is een moslima dus het kan haar niks schelen.

Alsof de vrouw zelf niet net aan een aanslag ontsnapt is. Alsof onder moslims niet verreweg de meeste slachtoffers vallen van moslimterreur.

Enzovoorts, een giftige tweet. Zoals er meer waren. De hysterie is elders, bij de mensen die slachtoffer noch getuige zijn.

Maar naar die hysterici ging de meeste aandacht gelukkig niet uit. Er was meer oog voor de helden, zoals de Britse onderminister van Buitenlandse Zaken, Tobias Ellwood, die de neergestoken politieagent mond-op-mondbeademing gaf. De oud-militair had in 2002 zijn broer verloren bij de aanslagen op Bali. Het leek alsof hij hem alsnog wilde redden.

En wat overheerste waren de vele tweets van Londenaren die zeiden dat Londen niet zo snel schrikt. Het is een stad die pas stil staat als het licht sneeuwt.

Dus misschien is het geen mythe: mensen kunnen proportioneel reageren op terrorisme.

Dat is niet per se Brits.

Er ging deze maand een beeld rond van een man van 70, zittend op zijn bed in Aleppo, te midden van de kapotte stad, zijn kapotte huis.

Foto Joseph EID/AFP

Deze maand bestaat de oorlog in Syrië zes jaar, dit was de zoveelste virale foto, van een conflict dat relatief toch weinig aandacht krijgt, gezien ook onze eigen rol.

De oudere man rookt pijp en luistert zijn favoriete muziek. Hij is veel kwijt.

Het is een rustig, melancholisch beeld – om woedend van te worden.

Maar de man, die bekend staat als Abu Omar, is niet melancholisch. Hij toont levenslust. Hij wil niet weg van de plek waar hij woont, zei fotograaf Joseph Eid, een beeld van hoop. Eid zei dat hij op momenten dat hij zelf wanhopig is, aan deze man denkt. He carries on.

    • Arjen van Veelen