De partij van Baudet zit op het zand

Kustgemeenten

Demografisch hebben de gemeenten langs de Hollandse kust weinig overeenkomsten. Toch kreeg Forum voor Democratie er overal veel stemmen.

De duinen in Monster. Foto ANP / Robin Utrecht

Wat hebben Zandvoort, Noordwijk, Wassenaar en Katwijk gemeen? Het zijn kustgemeenten, dorpen achter de duinen. Met net daarachter bollengemeenten als Noordwijkerhout en Hillegom.

Men stemt er overwegend VVD. Spreek op een ochtend in Zandvoort een tiental kiezers aan en dat is wat zij bijna allemaal vertellen vorige week te hebben gedaan. Maar wat de uitslagenkaart ook laat zien, is dat Forum voor Democratie (FvD) hier op het zand een aanhang heeft gevonden; de nieuwe partij kreeg er tussen de 3 en 4 procent van de stemmen. Alleen in Volendam trok FvD meer kiezers, 6 procent.

Maar wie is die FvD-stemmer?

Waar de kiezers van andere partijen een duidelijk profiel hebben, geldt dat (nog) niet voor deze achterban. Vraag partijleider Thierry Baudet wie zijn kiezers zijn en hij zegt dat in de duin- en bollenstreek verstandige mensen wonen. Vraag opiniepeilers naar de FvD-kiezer en zij komen met termen als „modern conservatief” en „teleurgesteld” in de politiek.

‘Graag geziene badgast’

Vraag Floris van der Knoop, partijlid uit Zandvoort, naar de achterban en hij vertelt flink te hebben geflyerd bij het station. En wellicht telt dat Theo Hiddema in Zandvoort „een graag geziene badgast” is. Op verkiezingsdag, na een drukke campagne, zat de nummer twee van de partij „in Zandvoort te werken aan mijn constitutie en gelaatskleur”, zo zei Hiddema tegen dagblad De Limburger.

Demografisch zijn er weinig overeenkomsten tussen de inwoners van de gemeenten. In Wassenaar behoort bijvoorbeeld meer dan een kwart van de inwoners tot de rijkste 10 procent van Nederland, je ziet het aan de vrijstaande huizen. In Katwijk is dat nog geen 9 procent, en hier zie je rijtjeshuizen. In het Westland is bijna een kwart van de bevolking kerkgaand, in Zandvoort net 5 procent.

Poppenkast

Foto ANP / Jerry Lampen

Op straat klinkt er plat Amsterdams. Vanuit de Jordaan en Oost zijn de Amsterdammers hier neergestreken, oorspronkelijke inwoners van Zandvoort – ‘Scharrekoppen’ – zijn er steeds minder. Al vertelt een matrassenverkoper zich na 34 jaar in het dorp nog altijd Amsterdammer te voelen.

„De politiek luistert nooit”, is ook hier een veelgehoorde klacht. In de campagne kregen de flyeraars van FvD daardoor misschien juist veel vragen over de bindende referenda die de partij wil introduceren.

Voor Marc van Hes (63), projectleider ruimtelijke ontwikkeling, was het bijna de reden geweest FvD te stemmen. Hij wil hervorming van het parlementaire stelsel met „meer referenda zoals in Zwitserland”. „Ik ben het er helemaal mee eens dat er een einde moet komen aan het partijkartel. De politiek zit er alleen voor zichzelf: het is een poppenkast”, zegt Van Hes.

Bijna stemde hij op Baudet en de zijnen: op weg naar het stemhokje werd het tóch VVD omdat hij – in tegenstelling tot Forum voor Democratie – „hartstochtelijk voorstander” is van de Europese Unie.

Lees ook uit deze serie:

    • Titia Ketelaar