Blad moet dicht bij ‘Boer Zoekt Vrouw’ blijven

Nevenactiviteiten

KRO-NCRV mag een blad maken over Boer Zoekt Vrouw. Maar dat moet dan wel voor de helft gaan over het tv-programma.

Boer Herman bakt graag taarten. Boer Olke verleidt vrouwen met enorme steaks op de barbecue. En bij Marc wordt het tilapia, eigen kweek.

Deze week verscheen de Boer zoekt Vrouw ‘culispecial’. Een blad van KRO-NCRV, dat hoort bij het gelijknamige datingprogramma. Al sinds 2013 komen er gelijktijdig met de uitzendingen vier nummers uit.

In de huidige markt waar meer bladen worden opgeheven dan het licht zien, kan dit tijdschrift een succes worden genoemd, met een oplage van 80.000 exemplaren à 5,99 euro. Dat is meer dan een concurrent als Delicious (70.000) of Tuin & Co (50.000). Het tijdschrift leunt op een potentieel miljoenenpubliek – wekelijks kijken bijna vier miljoen mensen naar Boer zoekt Vrouw.

Omroep moet geld verdienen

Mag dat zomaar, een blad uitgeven als publieke omroep? En wanneer is sprake van oneerlijke concurrentie? Reguliere bladen moeten het tenslotte zónder goedlopend, publiekgefinancierd tv-programma doen.

Een blad uitgeven mag. Net zoals een omroep cd’s mag verkopen, of kookboeken, festivals mag organiseren, of een restaurant uitbaten. Het kabinet bezuinigde sinds 2013 128 miljoen euro op de landelijke publieke omroep – en vanaf dit jaar nog eens 50 miljoen. Ter compensatie moedigt Den Haag omroepen aan om extra inkomsten te zoeken – vandaar dat tijdschrift.

Er zijn echter strenge regels voor zulke ‘nevenactiviteiten’. Het Commissariaat voor de Media (CvdM) toetst een blad op drie criteria: het moet een duidelijke relatie met het programma hebben, kostendekkend zijn en niet concurrentievervalsend.

Daarom gaat minstens de helft van alle artikelen in het Boer zoekt Vrouw-magazine over het programma; alléén maar willekeurige boeren aan het woord laten mag niet volgens de Mediawet. Het allereerste nummer, dat uitkwam in 2013, werd vooraf door het CvdM op dat criterium doorgespit. De toezichthouder doet nog „regelmatig” steekproeven.

Liever een breed blad over buitenleven

KRO-NCRV laat het blad maken en uitgeven door FC Klap in Hilversum: zo loopt de omroep minder financieel risico. Ook voor de aankoopprijs gelden regels: die mag niet ver onder vergelijkbare tijdschriften zitten. Om die reden werd in 2007 het blad Christenen in Contact van de EO verboden. Dat was gratis. Oneerlijk voor concurrenten die zich op dezelfde lezers richten, aldus de toezichthouder.

Al weken voor de boeren op tv te zien zijn, gaat de omroep langs bij FC Klap. Hoofdredacteur Daniëlle Hartemink: „We horen wie de geselecteerde boeren zijn, en wat er ongeveer in het nieuwe seizoen gaat gebeuren.” De redactie bedenkt een lijst artikelen, die ter goedkeuring aan de omroep worden voorgelegd. Hartemink: „Ze willen de boeren niet te veel belasten.”

De speeddates bijvoorbeeld, waarna boeren in rap tempo het aantal kandidaten tot vijf terugbrengen, zijn zenuwslopend, zegt Hartemink. „Een interview zit er dan niet in.” Ook inhoudelijk is het goochelen om aan de eis van 50 procent programma-gerelateerde kopij te voldoen. Gaat een boer op date naar Praag? Dan mag een lijstje tips over de stad best. Maar veel liever zou Hartemink een breed blad over „buitenleven” maken.

Winst uit nevenactiviteiten moet een omroep steken in tv en radiomaken. Maar ook FC Klap verdient hieraan. Dat mag, zegt de CvdM-woordvoerder, zolang het gaat om een „niet meer dan normale winst”. „Omroepen kunnen tv maken, radio. Maar een tijdschrift is een specialisme. Dat mogen omroepen daarom ook uitbesteden.”

    • Lineke Nieber