PVV voorlopig buitenspel bij gesprekken vorming kabinet

Formatie

Op dag 7 van de formatie bleek dat PVV-leider Wilders wel wil praten met VVD en CDA. Maar andersom geldt dat niet.

Foto Jerry Lampen/ANP

VVD en CDA zijn niet bereid om met de PVV te praten over de vorming van een nieuw kabinet. Dat bleek woensdag na een tweede gesprek tussen PVV-leider Geert Wilders en verkenner Edith Schippers (VVD). Dat betekent dat de PVV in de formatie voorlopig buitenspel staat.

Schippers had Wilders gevraagd of hij bereid was te werken aan „het herstel van het vertrouwen” met VVD-leider Mark Rutte en CDA-leider Sybrand Buma. Dat vertrouwen liep een fikse deuk op toen de PVV in 2012 als gedoogpartner het kabinet-Rutte I liet vallen.

De VVD en CDA sluiten daarom, en vanwege Wilders’ uitspraken over de islam en Marokkanen, de PVV nu uit als coalitiepartner.

Wilders zei bereid te zijn tot praten. Maar navraag van Schippers leert dat dit andersom niet geldt voor Rutte en Buma. De laatste zei tegen persbureau ANP dat zijn ervaringen in Rutte I hem hebben geleerd dat regeren met de PVV „niet werkt”. „[Wilders] heeft de afgelopen vier jaar niets gedaan om verschillen te overbruggen, hij heeft ze eerder groter gemaakt”, zei Buma.

Halbe Zijlstra, fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer, zei dat de VVD voor de verkiezingen „heel duidelijk” is geweest over samenwerken met Wilders. „Zijn ideeën zijn zo ver geradicaliseerd, daarmee kan een liberale partij niet regeren.” Volgens Zijlstra zijn gesprekken met de PVV „zinloos” en is „er geen kabinet van te maken”.

Wilders noemde de reactie van VVD en CDA „arrogant” en „ondemocratisch”. „Dit betekent dat onze kiezer weer door Rutte en Buma opzij wordt gezet en dat de tweede partij van Nederland niet serieus wordt genomen”, zei de PVV-leider. Hij zei „beschikbaar” te blijven om in een volgende fase van de formatie alsnog te gaan praten.

Verkenner Edith Schippers ontvangt donderdag eerst de voorzitter van de Eerste Kamer, Ankie Broekers-Knol (VVD). Omdat het kabinet-Rutte II de afgelopen jaren geen meerderheid had in de Eerste Kamer, moest het veelvuldig steun zoeken bij oppositiepartijen. Bijna alle partijen streven daarom nu naar een kabinet dat een meerderheid heeft in beide Kamers.

Daarna heeft Schippers Rutte, Buma, Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) gezamelijk uitgenodigd om te kijken of er „enige ruimte” is tot onderhandelingen te kunnen komen.

In zijn nieuwsbrief aan 40.000 abonnees schreef Klaver: „Schippers concludeert dat er op dit moment maar één serieuze optie is om te verkennen. Namelijk een coalitie tussen uitersten.” Hij heeft zelf nog altijd een voorkeur voor een „centrumlinks” kabinet van GroenLinks, SP, PvdA, CDA, D66 en ChristenUnie.

Schippers wil dinsdag haar verkenningsverslag aan de Tweede Kamer aanbieden.

    • Ketelaar Titia