Militaire drones speuren nu ook naar pyromanen

Onbemande vliegtuigjes

De legerdrone Raven werd al ingezet voor civiele taken. Dat gebeurt nu ook met de grotere Scaneagle, ondanks vragen over privacy.

Een Scaneagle tijdens een presentatie door Defensie. Foto Lex van Lieshout/ANP

Voor het eerst zijn vorig jaar militaire drones van het type Scaneagle boven Nederland ingezet. Op verzoek van de burgemeester van Leeuwarden hielden ze toezicht op ruim 280.000 bezoekers van de Luchtmachtdagen op vliegbasis Leeuwarden. Ook werden Scaneagles gebruikt om bij het Veluwemeer te speuren naar zieke en dode vogels als gevolg van vogelgriep. Dit blijkt uit een overzicht dat het ministerie van Defensie opstelde na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) door burgerrechtenorganisatie Freedom Inc.

Tot nu toe werden boven Nederland alleen minder geavanceerde legerdrones van het type Raven gebruikt, bijvoorbeeld bij het speuren naar inbrekers. Waar de accu’s van de Ravens binnen een uur leeg zijn, kan de Scaneagle 12 tot 24 uur blijven vliegen en filmen. Nadat Defensie in 2013 had voorgesteld de Scaneagle ook voor niet-militaire doelen te gebruiken, werden Kamervragen gesteld, omdat de geavanceerde dag- en nachtcamera’s de privacy zouden bedreigen. Ook waren er zorgen over de veiligheid, omdat een Scaneagle die voor defensie naar piraten speurde bij de Somalische kust in zee was gestort.

Een Scaneagle-drone weegt 22 kilo, vliegt op kerosine en heeft een bereik van 70 kilometer. De toestellen zijn beschikbaar voor het Openbaar Ministerie om naar inbrekers en andere criminelen te speuren, maar zijn daar in 2016 niet voor ingezet.

Uit het overzicht van Defensie blijkt dat de kleinere Raven-drones vorig jaar zeven keer werden gebruikt ter ondersteuning van de civiele autoriteiten. Boven Maastricht, Den Haag en Huizen was dat voor strafrechtelijk onderzoek.

In Den Haag werd het luchtruim boven het Binnenhof gecontroleerd met Ravens tijdens de uitreiking van de Militaire Willemsorde aan het Korps Commandotroepen. Boven Ede speurden de drones, volgens een politiewoordvoerder zonder succes, naar de veroorzakers van autobranden. „Wel kon met behulp van de Ravens snel worden bepaald waar de branden uitbraken.”

    • Wilmer Heck