NRC checkt: ‘Energiebesparing door de zomertijd is nooit bewezen’

Dat zei CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik.

Foto Diephosi

De aanleiding

Zaterdagnacht gaat de zomertijd weer in: de klok gaat een uur vooruit, waardoor het ’s avonds een uur langer licht is. Een van de redenen van de invoering (in Nederland in 1977) was dat mensen zo ’s avonds minder gebruik van verlichting zouden maken en dus energie zouden besparen. Een onzinnige jaarlijkse excercitie, vindt de actiegroep Stop de Zomertijd, die donderdag in Brussel zevenduizend handtekeningen overhandigde aan CDA-Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik. Zij zei maandag tegen het ANP: „de beoogde energiebesparing is nooit echt bewezen”. We checken of dit klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Navraag bij haar woordvoerder leert dat Schreijer-Pierik zich baseert op een uitspraak van eurocommissaris Violeta Bulc in oktober 2015 in het Europarlement. De Europese Commissie kon op basis van onderzoeken met „wisselende” resultaten „geen duidelijke uitspraak” doen, zei Bulc.

En klopt het?

De Europese Commissie somde in een rapport uit 2007 de effecten op het energieverbruik in een aantal landen op. In Frankrijk bleek een hele lichte besparing zichtbaar, in Slovenië en Letland was er geen of nauwelijks effect. De Commissie concludeerde dat de energiebesparing „moeilijk te berekenen, maar in elk geval relatief beperkt” is. De daling van het energieverbruik in de avond wordt deels gecompenseerd door een hoger gebruik van de verwarming in de ochtend.

Het jongste grote rapport over de zomertijd, in september 2014 gemaakt in opdracht van de Commissie, bevat voorbeelden. Het Italiaanse energieconcern Terna becijferde in 2013 dat de besparing door de zomertijd in Italië gelijk is aan de gemiddelde energieconsumptie van 180.000 huishoudens.

Een algemene conclusie durft men in dit EU-rapport niet aan. „Sommige onderzoeken laten besparingen zien, andere geen.” Dertien EU-lidstaten meldden een kleine besparing „hoewel het niet mogelijk is deze te kwantificeren”. Milieu Centraal, een onafhankelijke voorlichtingsorganisatie over milieu en energie, zegt „geen recente onderzoeken te kennen die een besparing aantonen”. De organisatie wijst op een onderzoek van energiebedrijf Tenet uit 2012, dat becijferde dat minder verlichting door de zomertijd 5 euro scheelt op de jaarlijkse energierekening van consumenten . Dat is 0,25 procent en zegt weinig, aldus een woordvoerder. „In de praktijk is zo’n kleine besparing moeilijk meetbaar omdat het elektriciteitsverbruik voor verlichting altijd al omlaag gaat in de zomer. Dan is moeilijk te onderscheiden welk deel van de daling komt door de zomertijd.”

Conclusie

Uit onderzoeken van de laatste jaren komen geen eenduidige conclusies naar voren. We beoordelen de uitspraak van Schreijer-Pierik dat de energiebesparing „nooit echt is bewezen” daarom als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

    • Pim van den Dool