Longreads

Hoe de ‘Tony Montana’ van de visserij ten val kwam

Carlos Rafael was de viskoning van de Amerikaanse oostkust en wist alle regels te omzeilen. Totdat hij overmoedig werd.

Vis in de koeling Foto Bart Maat/ANP

Het is begin 2015 als Carlos Rafael besluit dat het tijd is om te rentenieren. Rafael is 63 jaar en heeft genoeg geld verdiend om van zijn oude dag te genieten. Ruim dertig jaar na de aanschaf van zijn eerste boot is Carlos Seafood uitgegroeid tot een van de grootste vissersbedrijven van het land. Tijd om de boel te verkopen.

Op het moment van stoppen heeft Rafael meer dan veertig schepen. Hij is verantwoordelijk voor ruim een kwart van alle visvangst in het noordoosten van de VS. Door zijn medevissers wordt Rafael daarom ‘the Codfather’ genoemd, een verwijzing naar de Amerikaanse maffiafilm The Godfather, maar dan met het Engelse woord voor kabeljauw.

Zelf is Rafael meer fan van Tony Montana, de drugsdealer uit de hitfilm Scarface. Zijn kantoor in New Bedford, de grootste vissersstad van de VS, hangt er vol mee, schrijft Mother Jones in een boeiende longread. Net als Montana kwam Rafael op jonge leeftijd naar de VS. En laat hij zich bij de bouw van zijn imperium niet tegenhouden door regels.

Op zoek naar gaten in de wet
Waar veel vissers de visquota in de VS zien als een beperking, ziet Rafael namelijk groeikansen. Zolang hij niet wordt gepakt, kan hij doen wat hij wil, vindt de geboren Portugees:

“ ‘Ik ben een piraat’, zei hij ooit tegen toezichthouders. ‘Het is aan jullie om mij te pakken.’ Medevissers die zich wel aan de wet hielden hekelden hem of bewonderden hem met tegenzin. ‘Zonder wroeging vertelde hij hoe hij je te grazen ging nemen’, aldus een voormalige visser.”

Terwijl anderen zich aan de regels houden, gaat Rafael dus op zoek naar achterdeurtjes in de wet. En als iemand de mazen weet te vinden, dan is het wel een visser. Zo gaf hij een groot deel van zijn vangst simpelweg niet door aan de toezichthouders die controleerden of vissers zich aan de visquota houden. In vier jaar tijd verkocht hij zo ruim 370.000 kilo vis op de zwarte markt. Ook ving hij schaarse vis en gaf die dan op als vissoorten met een veel hoger quotum.

‘Misschien zijn jullie wel van de fiscus’

Net als bij Tony Montana brengt overmoed Rafael uiteindelijk ten val. Kort nadat hij zijn bedrijf te koop heeft gezet, tonen twee leden van een groot Russisch misdaadsyndicaat interesse. Tegenover hen vertelt hij hoeveel zijn bedrijf werkelijk waard is: acht keer zoveel als aangegeven bij de fiscus. Even twijfelt hij nog, terwijl hij zijn fraude uit de doeken doet:

“Jullie zouden ook gewoon van de belastingdienst kunnen zijn. Dat zou me toch een blunder zijn.”

Een half jaar later wordt Rafael op verdenking van misleiding, fraude en witwassen. Hij verschijnt volgende week voor de rechter.

Wat uiteindelijk leidde tot zijn arrestatie lees je in “The deliciously fishy case of the Codfather” van Mother Jones. (Leestijd: 18 minuten, lengte: 3.700 woorden)
    • Joost Pijpker